इषुधि

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इषुधिः, स्त्री, (इषवो धीयन्तेऽस्मिन् । इषु + धा कि ।) तूणः । इत्यमरः ॥ (“धनुर्गाण्डीवमादाय तथाक्षय्ये महेषुधी” । इति महाभारते ३ । ३९ ।)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इषुधि स्त्री-पुं।

शराधारः

समानार्थक:तूण,उपासङ्ग,तूणीर,निषङ्ग,इषुधि,तूणी,कलाप

2।8।88।2।5

निरस्तः प्रहिते बाणे विषाक्ते दिग्धलिप्तकौ। तूणोपासङ्गतूणीरनिषङ्गा इषुधिर्द्वयोः॥

पदार्थ-विभागः : उपकरणम्

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इषुधि¦ पुंस्त्री॰ इषवो धीयन्तेऽत्र धा--कि इषुध--इन् य-लोपो वा। वाणाघारे वाणधारके वा तूणे। स्त्रीत्वे
“धनुर्गाण्डीपमादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी” भा॰ व॰।

३८ अ॰। निसर्वमेन इषुधीरसक्तः” ऋ॰

१ ,

३३ ,

३ । पुंस्त्वे
“बद्ध्वाक्षय्यौ महेषुधी” रामा॰।
“बह्वीनां पिता बहुरस्यपुत्रश्चिश्चोवृणोति समनावगव्य”।
“इषुधिः सङ्का पृतनाश्च” ऋ॰

६ ,

७५ ,

५ ।
“बहव इषवो धीयन्ते इषूणां निधान-त्वात्
“इषुधिरिषूणां निधानम्” यास्कः” भा॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इषुधि¦ mf. (-धिः-धिः) A quiver. E. इषु and धि what holds, from धा root, and कि aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इषुधिः [iṣudhiḥ], [इषवो धीयन्ते$त्र धा-कि] A quiver. धन्वी खड्गी धृतेषुधिः Bhāg.8.15.8.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

इषुधि/ इषु--धि m. ( धा) , a quiver RV. AV. VS. R. etc.