उच्छ्वासः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उच्छ्वासः, पुं, (उत् + श्वस् + घञ् ।) अन्तर्मुखश्वासः । (“प्रियामुखोच्छूआसविकम्पितं मधु” । इति ऋतु- संहारे ग्रीष्मवर्णनायां ३ ।) तत्पर्य्यायः । आहरः २ आनः ३ । इति हेमचन्द्रः ॥ आख्यायिकापरि- च्छेदः । आश्वांसः । इति मेदिनो ॥ (यथा, काव्या- दर्शे आख्यायिकालक्षणकथने, -- “वक्त्रं चापरवक्त्रञ्च सोच्छूआसत्वञ्च भेदकम्” ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उच्छ्वासः [ucchvāsḥ], 1 Breath, exhalation, breathing out; मुखोच्छ्वासगन्धम् V.4.22; Ṛs.1.3; Me.14.
Support of life, being alive; तदद्याप्युच्छ्वासो भवति U.3.3; R.158.
A sigh.
Consolation, encouragement; Amaru.13.
Expiring, dying.
An air-hole.
A division or chapter of a book, as of the Harṣa-charita; cf. अध्याय.
Froth, foam; सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणम् Rv.9.86.43.
Swelling up, rising, increasing.
