उत्कण्ठ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्कण्ठः, पुं, (उद्गतः कण्ठो यस्य ।) शृङ्गारस्य षोडशबन्धान्तर्गतत्रयोदशबन्धः । आसन यस्य प्रसिद्धिः । तस्य लक्षणम् । “नारीपादौ च हस्तेन धारयेद्गलके पुनः । स्तनार्पितकरः कामी बन्धश्चोत्कण्ठसंज्ञकः” ॥ इति रतिमञ्जरी ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्कण्ठ¦ पु॰ उद्गतः कण्ठं पादोयत्र।
“नारीपादौ चहस्तेन धारयेद्गलके पुनः। स्तनार्पितकरः कामी बन्ध-श्चोत्कण्ठसंज्ञित” इति रत्यङ्गेबन्धभेदे उन्नतःकण्ठोयस्य।
२ उद्ग्रीवे त्रि॰।
“रथस्वनोत्कण्ठमृगः” रघुः।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्कण्ठ [utkaṇṭha], a. [उन्नतः कण्ठो यस्य]
Having the neck uplifted, ready, on the point of (doing anything), in comp.; आज्ञावचनोत्कण्ठः Ś.2; रथस्वनोत्कण्ठमृगे वाल्मीकीये तपोवने R.15.11.
(Hence) Anxious, eager. -ण्ठः, -ण्ठा A mode of sexual enjoyment.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्कण्ठ/ उत्-कण्ठ mfn. having the neck uplifted (on the point of doing anything) Ragh.
उत्कण्ठ/ उत्-कण्ठ mfn. having the throat open (as in crying) BhP.
उत्कण्ठ/ उत्-कण्ठ mfn. longing for
उत्कण्ठ/ उत्-कण्ठ m. longing for
उत्कण्ठ/ उत्-कण्ठ m. a kind of sexual union L.
उत्कण्ठ/ उत्-कण्ठ m. regretting or missing anything or a person MBh. Bhartr2. Pan5cat. Amar. etc.
उत्कण्ठ Nom. A1. उत्कण्ठते, to raise the neck; to long for , regret , sorrow for R. S3is3. Bhat2t2. etc. : Caus. उत्कण्ठयति, to cause any one to lift up the neck; to excite longing , inspire with tender emotions Bhartr2. Ka1vya7d. etc.