उत्कर्त्तन

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्कर्त्तन¦ न॰ उत् + कृत--ल्युट्।

१ छेदने

२ उत्पाटने
“दंश-स्योत्कर्त्तनं कुर्य्यादल्पश्वयथुकस्य च” सुश्रु॰ उत्कर्त्तनञ्चमूढगर्भचिकित्सोपायः। सुश्रुते दर्शितः यथा।
“उ-त्क र्षणापकर्षणस्थानापवर्त्त नोत्कर्त्तनभेदनच्छेदनपीडन-र्जूकरणदारणानि”। उत्कर्त्तनकर्म्मयोग्यता च पुष्प-फलालाबुकालिन्दकत्रपुसैर्वारुककर्कारुकप्रभृतिषु च्छेद्य-विशेषान् दर्शयेदुत्कर्त्तनपरिकर्त्तनानि चोपदिशेत्” सुश्रु॰ उक्तवस्तुषु उपरिशस्त्र चालने तदीमोपरिस्थशूकमात्रखण्डनं न त्वक्खण्डनं यथाभबति एवं गर्म-रक्षणेन उपरितनवस्तुमात्रच्छेदनं यत्तदुत्कर्त्त नमितिशिक्षार्थमुक्तमिति तात्पर्य्यम्।

२ उत्पाट्यच्छेदने च।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्कर्त्तन¦ n. (-नं)
1. Cutting over or on.
2. Cutting to pieces.
3. Cutting off. E. उत् before कृत् to cut, ल्युट् aff.