उत्कारिका

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्कारिका¦ स्त्री उद् + कॄ--ण्वुल्। सुश्रुतोक्ते शोफादिनि-वारके पाचनभेदे यथा
“ब्रणस्य षष्टिरुपक्रमा भवन्ति। अपतर्पणमालेप” इत्युपक्रम्य
“निर्वापणमुत्कारिका कषाय” इत्यादीनि विभज्य उत्कारिकाविषयपाचनप्रकारोदर्शितः।
“निवर्त्त ते न यः शोफो विरेकान्तैरुपक्रमैः। तस्य संपा-चनं कुर्य्यात् समाहृत्यौषधानि तु। दधितक्रासुराशुक्तधान्याम्लैर्योजितानि तु। स्निग्धानि लवणीकृत्य पचेदुत्-कारिकां शुमाम्”।
“स्नैहिकेषु च वीजेषु पचेदुत्कोरिकांशुभाम्”।
“स्नैहिकफलसारीत्कारिका वा”।
“स्नुहीभा-वितामुत्कारिकां दापयेत्” इति च सुश्रु॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्कारिका¦ f. (-का) A poultice. E. उत् before कृ to make, causal form, वुन् aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्कारिका [utkārikā], [कॄ-ण्वुल्] Poultice.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्कारिका/ उत्-कारिका f. a poultice Sus3r.