उत्क्षेपक

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्क्षेपक¦ त्रि॰ उद् + क्षिप--ण्वुल्।

१ ऊर्द्ध्वं प्रक्षेपके

२ उत्क्षि-प्यापहारके चौरे च।
“उत्क्षेपकग्रन्थिभेदौ करसंदश-हीनकौ। कार्य्यौ द्वितीयापराधे करपादैकहीनकौ” या॰स्मृ॰ वस्त्राद्युत्क्षिपत्यपहरतीत्युत्क्षेपकः। शस्त्रादिबद्धंस्वर्ण्णादि विस्रस्योत्कृत्य वा योपहरत्यसौ ग्रन्थिभेदःतौ यथाक्रमङ्करेण सन्दंशसदृशेन तर्ज्जन्यङ्गुष्ठेन हीनकौ कार्य्यौ द्वितीयापराधे पुनः करश्च पादश्च करपादतच्च तदेकञ्च करपादैकन्तद्धीनं ययोस्तत्करपादैकहीनकौ-कार्य्यौ। उत्क्षेपकग्रन्थिभेदकयोरेकमेकं करम्पादञ्चछिन्द्यादित्यर्थः। एतदप्युत्तमसाहसप्राप्तियोग्यद्रव्यविषयम्।
“तदङ्गच्छेद इत्युक्तोदण्ड उत्तमसाहस” इतिनारदवचनात्। तृतीयापराधे तु बध एव। तथा च मनुः
“अङ्गुलीं ग्रन्थिभेदस्य छेदयेत् प्रथमे ग्रहे। द्वितीयेहस्तचरणौ तृतीये बधमर्हतीति” मिता॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्क्षेपक¦ mfn. (-कः-का-कं)
1. Throwing, a thrower, what or who elevates or raises.
2. Who sends or orders. m. (-कः) A stealer of clothes, &c. E. उत् before क्षिप् to throw, ण्वुल् aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्क्षेपक [utkṣēpaka], a. One who throws or tosses up, who or what elevates or raises; उत्क्षेपकग्रन्थिभेदो करसंदंशहीनकौ Y.2.274.

कः A stealer of clothes &c.; वस्त्राद्युत्क्षिपत्य- पहरतीत्युत्क्षेपकः Mitā.

One who sends or orders.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्क्षेपक/ उत्-क्षेपक mfn. throwing up , a thrower

उत्क्षेपक/ उत्-क्षेपक mfn. who or what elevates or raises

उत्क्षेपक/ उत्-क्षेपक mfn. one who sends or orders L.

उत्क्षेपक/ उत्-क्षेपक m. a stealer of clothes Ya1jn5. ii , 274.