उत्तमस्त्रीसंग्रहण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्तमस्त्रीसंग्रहण¦ न॰ परस्त्रियाः संग्रहणं कर्म्म॰। स्मृत्युक्तेपरस्त्रियामुत्तमे मिथुनाभावाय प्रवृत्तिरूपव्यापारभेदे तत्-स्वरूपविभागादि मिता॰ दर्शितं यथा
“प्रथम साहसादिदण्डप्राप्त्यर्थं त्रेधा तत्स्वरूपं व्यासेनविवृतम्।
“त्रिविधन्तत्समाख्यातमधमं मध्यमोत्तमम्। अदेश-कालभाषाभिर्निर्जने च परस्त्रियाः। कटाक्षावेक्षणं हास्य-म्प्रथमं साहसं स्मृतम्। प्रेषणङ्गन्धमाल्यानान्धूपभूषण-वाससाम्। प्रलोभनञ्चान्नपानैर्मध्यमं समुदाहृतम्। सहासनं विविक्तेषु परस्परमपाश्रयः। केशाकेशि ग्रहश्चैवसम्यक् संग्रहणं स्कृतम्”। स्त्रीपुंसयोर्मिथुनीभावः सं-ग्रहणं संग्रहणज्ञानपूर्ब्बकत्वात्तत्कर्तुर्दण्डविधानस्य तज्-ज्ञानोपायन्तावदाह।
“पुमान् संग्रहणे ग्राह्यः केशा-केशि परस्त्रियाः। सद्योवा कामजैश्चिह्नैः प्रतिपत्तौ द्वयो-स्तथा” या॰ स्मृ॰। संग्रहणे प्रवृत्तः पुमान् केशाकेश्या-दिभिर्ल्लिङ्गैर्ज्ञात्वा ग्रहीतव्यः। परस्परकेशग्रहणपूर्ब्बका-क्रीडा केशाकेशि
“तत्र तेनेदमिति सरूप” इति पा॰ बहु-ब्रीहौ सति
“इच् कर्म्मव्यतिहारे” पा॰ इति समासान्तइच् प्रत्ययः अव्ययत्वाच्च लुप्ततृतीयाविभक्तिः। ततश्चायमर्घः। परभार्य्यया सह केशाकेशिक्रीडनेनाभिनवैः कररुहदश-नादिकृतव्रणैः रागकृतैर्लिङ्गैर्द्वयीः सम्पतिपत्त्या वा ज्ञा-त्वा संग्रहणे प्रवृत्तो ग्रहीतव्यः। परस्त्रीग्रहणं नियु-क्तावरुद्बादिव्युदासार्थम्। किञ्च।
“नीवीस्तनप्रावरणसक्थिकेशावमर्शनम्। अदेशकालसम्भाषं सहैकस्थानमेव च” या॰ स्मृ॰। यःपुनः परदारपरिधानग्रन्थिप्रदेशकुचप्राव-रणजघनमूर्द्धरुहादिस्पर्शनं साभिलाषैवाचरति। तथाअदेशे निर्जने जनताकीर्णे वान्धकाराकुलेऽकाले संलापनङ्करोति। परभार्यया वा सहैकमञ्चकादौ रिरंसयेवावति-ष्ठते। सोऽपि संग्रहणे प्रवृत्तो ग्राह्यः। एतच्चाशङ्क्यमानदोषपुरुषविषयमितरस्य न दोषः। यथाह मनुः।
“यस्त्वनाक्षारितः पूर्व्वमभिभाषेत कारणात्। न दोषम्प्रा-प्नुयात्किञ्चिन्न हि तस्य व्यतिक्रमः” इति यः परस्त्रियास्पृष्टः क्षमतेऽसावपि ग्राह्य इति तेनैवोक्तम्।
“स्त्रियंस्पृशेददेशे यः स्पृष्टोबा मर्षयेत्तथा। परस्परस्यानुभते सर्वंसंग्रहणं स्मृतमिति” यश्च मयेयं विदग्धाऽसकृद्रमि-[Page1090-a+ 37] तेति श्लाघया भुजङ्गजनसमक्षङ्ख्यापयत्यसावपि ग्राह्यइति तेनैवोक्तम्।
“दर्पाद्वा यदि वा मोहात् श्लाघया वास्वयं वदेत्। पूर्ब्बं मयेयम्भुक्तेति तच्च संग्रहणं स्मृतम्”
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्तमस्त्रीसंग्रहण/ उत्-तम--स्त्री-संग्रहण = -संग्रहabove.
