उत्पाटन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्पाटनम्, क्ली, (उत् + पट् + णिच् + ल्युट् ।) उल- नम् । मूल उप्डान इति भाषा ॥ (यथा सुश्रुते । “निखातोत्पाटनं भङ्गः पतनं निर्गमस्तथा” ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्पाटन¦ न॰ उद् + --पट--णिच् + ल्युट्।
१ उन्मूलने सुश्रुतोक्ते
२ व्रणवेदनाभेदे च। यथा
“अत ऊर्द्ध्वं सर्वब्रणवेदनावक्ष्यामः तोदनभेदनताडनच्छेदनायमनमन्थनविक्षेपण चुम्-चुमायननिर्दनावभञ्जनस्फोटनविदारणोत्पाटनकम्पन वि-विधशूलविशोषणविकरणपूरणस्तम्भनस्वप्नाबकुञ्चनाङ्कुशिकाःसम्भवन्ति”।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्पाटन¦ n. (-नं)
1. Eradicating, pulling up by the roots.
2. Destroying. E. उत before पट् to go, causal form, ल्युट् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्पाटनम् [utpāṭanam], Uprooting, eradicating, destroying root and branch. चक्रतुः समरे ताव्रमाकर्षोत्पाटनं भृशम् Rām.6.76.32.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उत्पाटन/ उत्-पाटन mfn. tearing out
उत्पाटन/ उत्-पाटन mfn. destroying , banishing L.
उत्पाटन/ उत्-पाटन n. the act of tearing out or up
उत्पाटन/ उत्-पाटन n. pulling up by roots , eradicating
उत्पाटन/ उत्-पाटन n. driving away , banishing
उत्पाटन/ उत्-पाटन n. dethronement Sus3r. R. Katha1s. etc.