उत्स्वप्न

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्स्वप्न¦ त्रि॰ उत्क्रान्तः अतिक्रान्तः स्वप्न तन्मर्य्यादाम् अत्या॰स॰। निद्रायां बाह्येन्द्रियाणां विलीनत्वेमन मनसैव सर्व्व-व्यवहारनियमेन तदतिक्रमेण जाग्रदयस्थावत् स्पष्टवच-नादिव्यवहारे। उत्स्वप्नमिव चरति क्यङ् उत्स्वप्तायतेयथा मृच्छकटिके
“विदूषक उत्स्वप्नायते” स्वप्नदृष्ट-पदार्थस्य स्पष्टवाचा व्यवहरतीत्यर्थः। एवमुत्तररामचरितेऽपि
“अत्थि एत्थ अज्जौत्त” इत्यादिनासीताया उत्स्वप्तो वर्ण्णितः।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उत्स्वप्न/ उत्-स्वप्न mfn. " out of sleep " , talking in one's sleep , starting out of sleep T.