उदन्त
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उदन्तः, पुं, (उद्गतो निर्णीतः अन्तो यस्य ।) वार्त्ता । (“कान्तोदन्तः सुहृदुपगतः सङ्गमात्किञ्चिदूनः” ॥ इति मेघदूते” १०१ । तथा, रघुः । १२ । ६६ । “श्रुत्वा रामः प्रियोदन्तं मेने तत्सङ्गमोत्सुकः” साधुः । इति मेदिनी ॥ वृत्तियाजनम् । इति शब्द- रत्नावली ॥ (पाकवशात् प्राप्तान्ते, त्रि । यथा, शतपथव्राह्मणे । “शृतमसदिति तदाहुर्यर्ह्युदन्तं तर्हि जुहुयात् तद्धैनोदन्तं कुर्य्यादुप ह दहेत् यद्यदन्तं कुर्य्यादप्रजज्ञि वै रेत उपदग्धं तस्मान्नो दन्तं कुर्य्यात्” ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उदन्त पुं।
वार्ता
समानार्थक:वार्ता,प्रवृत्ति,वृत्तान्त,उदन्त,कर्षु,किल
1।6।7।2।4
समस्या तु समासार्था किंवदन्ती जनश्रुतिः। वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः स्यादथाह्वयः॥
वृत्तिवान् : वार्तावाहकः
पदार्थ-विभागः : , गुणः, शब्दः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उदन्त¦ पु॰ उद्गतोऽन्तोनिर्ण्णयो यस्मात्।
१ वार्त्तायाम् वृत्तान्वेकुशलादिकयने,।
“श्रुत्वा रामः प्रियोदन्तम्” रघुः
“कान्तोदन्तः सुहृदुपनतः सङ्गमात् किञ्चिदूनः” मेघ॰
“एवंप्रायेण चास्योदन्तेन” काद॰।
२ साधौ, मे स्वार्थेकन्। तत्रैव उद्गतोऽन्तोऽस्य पाकवशात् प्रा॰ ब॰ गतलोपः।
३ पाकवशात् प्राप्तान्ते त्रि॰
“शृतमसदिति तदाहुर्यर्ह्यु-दन्तं तर्हि जुहुयादिति तद्धैनोदन्तं कुर्य्यादुप ह दहे-द्यदुदन्तं कुर्य्यादप्रजज्ञि वै रेत उपदग्धं तस्मान्नोदन्तंकुर्य्यात्” शत॰ ब्रा॰
२ ,
३ ,
१ ,
१४ ,
“अधिश्रितं वारुणमुदन्तंपौष्णम्” कात्या॰
२५ ,
२ ,
३ ,
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उदन्त¦ m. (-न्तः)
1. Pure and virtuous man.
2. Tidings, intelligence.
3. One who gets a livelihood by a trade, &c. E. उद् disjunctive, and अन्त end, term.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उदन्त [udanta], a. [उद्गतो$न्तो यस्य] Reaching to the end or border of anything. -न्तः [उद्गतो$न्तो निर्णयो यस्मात्]
News, intelligence, report, full tidings, account, history; श्रुत्वा रामः प्रियोदन्तनम् R.12.66; आत्मोदन्तं कथयिष्यति K.132; कान्तोदन्तः सुहृदुपगतः संगमात्किंचिदूनः Me.12.
A pure and virtuous man (साधु).
Supporting oneself by sacrificing for others (वृत्तियाजनम्).
One who gets a livelihood by a trade, agriculture (वृत्तियोजने); see also (Wilson).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उदन्त/ उद्-अन्त mfn. reaching to the end or border , running over , flowing over S3Br. Ka1tyS3r. TBr.
उदन्त/ उद्-अन्त mfn. good , virtuous , excellent L.
उदन्त/ उद्-अन्त m. ( उद्-अन्त)end of the work , rest
उदन्त/ उद्-अन्त m. harvest time TBr. i , 2 , 6 , 2
उदन्त/ उद्-अन्त m. " telling to the end " , full tidings , intelligence
उदन्त/ उद्-अन्त m. news Ragh. Megh. Katha1s. S3ak. 226 , 6
उदन्त/ उद्-अन्त m. one who gets a livelihood by a trade etc. W.
उदन्त/ उद्-अन्त m. by sacrificing for others L.