उद्घर्षणम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उद्घर्षणम्, क्ली, (उत् + घृष + ल्युट् ।) गात्रादिघर्षणं । इष्टकया उद्घर्षणगुणाः । कण्डुकोठनाशित्वम् । त्वग्गताग्नितेजनत्वम् । शिरासुखकारकत्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ (“उद्घर्षणन्तु विज्ञेयं कण्डुकोठानिलापहम्” । इति चिकित्सितस्थाने चतुर्विंशेऽध्याये सुश्रुते- नोक्तम् ॥ समासकथनं । उद्देशः । यथा । शल्य- मिति ॥ इति सुश्रुते उत्तरतन्त्रे ६५ अध्याये ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उद्घर्षणम् [udgharṣaṇam], 1 Rubbing, rubbing up; यस्योद्घर्षणलोष्टकैरपि सदा पृष्ठे न जातः किणः Mk.2.11.

Rubbing the skin with hard substances.

A cudgel.