उद्देशः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उद्देशः, पुं, (उत् + दिश् + घञ् ।) अनुसन्धानम् । अन्वेषणम् ॥ (न्यायमते नाम्ना निर्द्देशः । अभि- धानं यथा, -- “पदार्थोद्देशः” । समासकथनम् । यथा, “समासकथनमुद्देशः । यथा, शल्यमिति” ॥ पर्ब्बतस्य गण्डकूपः । निर्द्देशः । विवरणम् । “इत्येष ते ग्रहोद्देशो मानुषाणां प्रकीर्त्तितः” । इति महाभारते । स्थानम् । प्रदेशः । “सपर्ब्बतवनोद्देशा दक्षिणार्थे स्वयम्भुवा” । इति महाभारते ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उद्देशः [uddēśḥ], 1 Pointing to or at, directing; सूर्योद्देशेन तिला दातव्याः Pt.2 in the name of.

Mention, specification; सार्धप्रहरद्वयोद्देशे Pt.5; स्वरसंस्कारोद्देशः Nir.

Illustration, explanation, exemplification.

Ascertainment, determination, inquiry, investigation, search.

A brief statement or account; एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया Bg.1.4; Mb.8.69.54.

Assignment, allotment.

Stipulation, bargain.

Object, motive; कृतोद्देशः स बीभत्सुः Mb.3.158.3.

A spot, region, place; अहो प्रवातसुभगोयमुद्देशः Ś.3; M.3; वन˚ a part of the forest.

Upper region, high position.

(In phil.) The enunciation of a thing by its name (which is to be further discussed and explained), the other two processes being लक्षण and परीक्षा. -Comp. -पदम् The term (or terms) which form the subject; नात्रैषा वचनव्यक्तिः ये यजमाना इत्युद्देशपदम्, ऋत्विजः इति विधेयपदम् । ŚB. on MS.6.6.2.