उद्धरणम्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्धरणम्, क्ली, (उत् + हृ + ल्युट् ।) उद्धारः । वान्ता- न्नम् । उन्मूलनम् । इति मेदिनी ॥ मुक्तिः । इति शब्दरत्नावली ॥ (कण्टकादीनां ऋणादेर्व्वा शो- धनम् । निराकरणम् । उत्तोलनम् । यथा, -- “यत्नवानपि तु श्रीमाल्लाङ्गूलोद्धरणोद्धरः” । इति महाभारते । “कण्टकोद्धरणैर्नित्यमातिष्ठेत् यत्नमुत्तमम्” ॥ इति मनुः ॥ ९ । २५२ । व्यसनादिभ्यो विमोचनम् । “सप्त व्यतीयुस्त्रिगुणानि तस्य दिनानि दीनोद्धरणोचितस्य” ॥ इति रघुः । २ । २५ ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्धरणम् [uddharaṇam], 1 Drawing or taking out, taking off (clothes &c.).
Extraction, pulling or tearing out; कण्टक˚ Ms.9.252; चक्षषोरुद्धरणम् Mitā.; so शल्य˚.
Extricating, deliverance, rescuing (from danger); दीनोद्धरणो- चितस्य R.2.25; स बन्धुर्यो विपन्नानामापदुद्धरणक्षमः H.1.29.
Destruction, eradication, extermination, deposition, dethronement; चन्द्रगुप्तस्योद्धरणात् Mu.4.
Lifting, raising.
Taking a part or share.
Taking from the Gārhapatya fire to supply the other sacred fires.
Vomiting; जग्धस्य मोहाद्धि विशुद्धिमन्धसो जुगुप्सितस्योद्धरणं प्रचक्षते Bhāg.4.4. 18.
Anything vomited.
Final emancipation.
Acquittance of debt.
Hoping, expecting; अपि ते ब्राह्मणा भुक्त्वा गताः सोद्धरणान् गृहान् Mb.13.6.14.