उद्धूपन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्धूपन¦ न॰ उद् + धूप--आयाभावपक्षे भावे ल्युट्।
१ द्रव्य-विशेषेण ऊर्द्ध्वसन्तापनरूपे व्यापारे (भावरादेओया)
“गृध्रोलूकपुरीषाणि केशा हस्तिनखाघृतम्। वृषभस्यच रोमाणि योज्यान्युद्धूपनेऽपि च” सुश्रु॰। (करणेल्युट्)
२ तत्साधने द्रव्ये।
“सर्षपाः सर्पनिर्म्मोको वचा-काकादनीघृतम्। उष्ट्राजाविगवाञ्चैव रोमाण्युद्धूपनंशिशोः। गृध्रोलूकपुंरीषाणि यवा यवफलो घृतम्। सन्ध्ययोरुभयोः कार्य्यमेतदुद्धूपनं शिशोः” सुश्रु॰।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्धूपनम् [uddhūpanam], Fumigating.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्धूपन/ उद्-धूपन n. (fr. Nom. धूपयwith उद्)fumigation Sus3r.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्धूपन न.
(उद् + धूप् + ल्युट्) सरसो के बीज से मिश्रित छोटे अनाज, जो कि सूतकागिन् के राल के ऊपर प्रक्षिप्त किये जाते हैं, से नवजात शिशु (लड़के) के धूपन (धुआँ करने) का कृत्य, हि.गृ.सू. 2.3.7। उद्धूय (उद् + धू + ल्यप्) (दर्भ की पत्तियों) को हिलाकर या झाड़कर, मा.श्रौ.सू.।
