उद्योगः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उद्योगः, पुं, (उत् + युज + घञ् ।) यत्नः । चेष्टा । तत्पर्य्यायः । उत्साहः २ अध्यवसायः ३ उद्यमः ४ । इति जटाधरः ॥ (यथा, मार्कण्डेये ८८ । २ । “उद्योगः सर्व्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह” । “उद्योगादनिवृत्तस्य सुसहायस्य धीमतः” । छायेवानुगता तस्य नित्यं श्रीः सहचारिणी” ॥ इति नीतिवाक्यम् । महाभारतस्य उद्योगपर्ब्ब । यथा, महाभारते १ । १ । ६३ । “उद्योगः सैन्यनिर्य्याणं श्वेतोपाख्यानमेवच” ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उद्योगः [udyōgḥ], 1 Effort, exertion, industry; तद्दैवमिति संचिन्त्य यजेन्नोद्योगमात्मनः Pt.2.144; उद्योगः खलु कर्तव्यः फलं मार्जारवद् भवेत्.

Work, duty, office; तुल्योद्योगस्तव दिनकृतश्चा- धिकारो मतो नः V.2.1.

Perseverance, diligence.-Comp. -पर्वन् n. title of the 5th book of the Mahābhārata; also a section of the 5th book (chapters 45-47) of the Rāmāyaṇa.