उद्वासन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासनम्, क्ली, (उत् + वस् + णिच् + ल्युट् ।) मारणम् । बधः । इत्यमरः ॥ (संस्कारभेदः । यथा, कात्यायने ९ । १ । २ ॥ “अप उपस्पृश्य शालाद्धार्य्ये परिस्तरणपात्रसं- सादनप्रोक्षणाज्यनिर्वपणाधिश्रयणस्रुक्संमार्जनो- द्वासनावेक्षणानि कृत्वाग्नीघ्र उत्पूय पश्चात् आ- ज्यग्रहणम्” ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासन नपुं।
मारणम्
समानार्थक:प्रमापण,निबर्हण,निकारण,विशारण,प्रवासन,परासन,निषूदन,निहिंसन,निर्वासन,संज्ञपन,निर्ग्रन्थन,अपासन,निस्तर्हण,निहनन,क्षणन,परिवर्जन,निर्वापण,विशसन,मारण,प्रतिघातन,उद्वासन,प्रमथन,क्रथन,उज्जासन,आलम्भ,पिञ्ज,विशर,घात,उन्माथ,वध,साधन
2।8।115।1।1
उद्वासनप्रमथनक्रथनोज्जासनानि च। आलम्भपिञ्जविशरघातोन्माथवधा अपि॥
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासन¦ न॰ उद् + वस--ल्युट्।
१ मारणे उद् + वस + णिच्-ल्युट्।
२ विसर्जने। स्रुगादीनाम् उद्धोत्तलनेनान्यत्र स्था-पनरूपे अग्न्याधानाङ्गे
३ संस्कारभेदे
“अप उपस्पृश्यशालाद्वार्य्ये परिस्तरणपातसंसादनप्रोक्षणाज्यनिर्वपणाधि-श्रयणस्रुक्संमार्जनोद्वासनावेक्षणानि कृत्वाग्नीध्र उत्पयपश्चादाज्यग्रहणम्” कात्या॰
९ ,
१ ,
२ ,
“अत्रोद्वासनमाहवनीयश्रायिणः
२ ,
७ ,
८ ,
“आज्याधिश्रयणस्रुक्संमार्जनोद्वास-नावेक्षणानि” कात्या॰
८ ,
६ ,
३१ ,
४ स्थानान्तरनयने च
“दक्षिणतोऽधिश्रयणोद्वासने”
२५ ,
८ ,
९ , भस्मनि अधिश्रय-णमुद्वासनं च गार्हपत्याद्दक्षिणस्यां दिशि कुर्यात्” कर्कः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासन¦ n. (-नं)
1. Quitting, abandoning.
2. Expelling, banishing.
3. Killing, slaughter. E. उत् forth, out, वस् to abide, in the causal form, and ल्युट् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासनम् [udvāsanam], 1 Expelling, banishing.
Abandoning.
Taking out of or away (from the fire).
Killing, slaughter.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासन/ उद्-वासन n. the act of taking out or away (from the fire) Ka1tyS3r. Kaus3.
उद्वासन/ उद्-वासन n. quitting , abandoning
उद्वासन/ उद्-वासन n. expelling , banishing
उद्वासन/ उद्-वासन n. taking out in order to kill , killing , slaughter L.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उद्वासन न.
(उद् + वस् + णिच् + ल्युट्) (किसी पात्र अथवा कपाल आदि को) अगिन् पर से हटाना (अत्रोद्वासन- मावहनीय-श्रापिणः), का.श्रौ.सू. 2.7.24;-मन्त्र, भा.श्रौ.सू. 8.6.17; तै.सं. 3.7.5.3।