उन्मान
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उन्मानः, पुं, (उत् + मा + ल्युट् ।) द्रोणपरिमाणम् । इति वैद्यकपरिभाषा ॥ (“उन्मानश्च घटो राशिर्द्रोणपर्य्यायसंज्ञितः” । इति पूर्ब्बखण्डे प्रथमेऽध्याये शार्ङ्गधरेणोक्तम् ॥ “स एव कलशः ख्यातो घटस्तून्मानमेव च” ॥ इति कल्पस्थाने द्वादशेऽध्याये चरकेणोक्तम् ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उन्मान¦ न॰ उद् + मा--भावे ल्युट्। ऊर्द्ध्वमाने तच्च प्रथित-गुरुत्वेन पलादिमितपाषाणादिना तुलाधारफलके एक-पार्श्वेस्थितेन अन्यपार्श्वस्थसुवर्ण्णादेरुन्नमनादिना गुरुत्व-विशेषज्ञापनव्यापारः (ओजनकरा)
“ऊर्द्ध्वमानं किलोन्मा-नम्” वार्त्तिकोक्ते
३ ऊर्द्ध्वतः प्रमाणे च। अस्मिन्नेवार्थे
“प्रमाणे द्वयसज्दघ्नज्मात्रचः” पा॰
“प्रथमश्च द्वितीयश्चऊर्द्ध्वमाने मतो सम” वार्त्तिकोक्तेः द्वयसच् दघ्नच्च। ऊरु-द्वयसः ऊरुदघ्नः
“गजपतिद्वयसीरिति” माघः। सामान्य-[Page1195-b+ 38] प्रमाणे तु मात्रजेव। ऊरुमात्रं प्रस्थमात्रम्।
४ करणेल्युट्।
२ तुलादौ।
३ द्रोणपरिमाणे पु॰ वैद्यकम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उन्मान¦ m. (-नः) A measure of size or quantity. E. उत् and मा to measure, ल्युट् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उन्मानम् [unmānam], 1 Weighing, measuring; ऊर्ध्वमानं किलोन्मानम्; Mbh. V.1.19 Vart.
A measure of size or quantity.
Price.
Measurement of thickness or diameter.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उन्मान/ उन्-मान n. measure , measure of altitude or longitude VarBr2S. VarBr2. Comm. on Pa1n2.
उन्मान/ उन्-मान n. weight
उन्मान/ उन्-मान n. value , price , worth S3Br. Sus3r.
उन्मान/ उन्-मान m. a particular measure of quantity(= उन्मनSee. ) , S3a1rn3gS.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उन्मान न.
(उद् + मा + ल्युट्) ऊँचाई, वा.सं. 15.65 (सहस्रस्य उन्मा असि)। उन्मार्ष्टि (उद् + मृज् + लट् प्र.पु. एव.) सोम के प्याले को सोम रस से आपूरित करने के पश्चात् इसे (सोम के प्याले को) हथेली के ऊपर कीओर सञ्चारण के द्वारा साफ करना (माँजना), का.श्रौ.सू. 9.4.32 (स्वाङ्कृत इति हुत्वा पात्रमुन्मार्ष्टि)।