उपगम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपगम् [upagam], 1 P.

To go to, approach; attain, reach (fig. also), arrive at, visit; शशिनमुपगतेयं कौमुदी मेघमुक्तम् R.6.85; so दैवादुपगतं तृणम् Pt.4; पदमुपगता Bh.2.1; Bk.1.1; तदुपगतम् Mu.5 duly received.

To enter into, penetrate; अवलम्ब्य जालकमुखोपगतानुदतिष्ठदिन्दुकिरणान्मदनः Śi.9.39.

To undergo, suffer; तमो घोरमुपागतम् Rām.

To go to the state of, attain, acquire; तानप्रदायित्व- मिवोपगन्तुम् Ku.1.8; प्रतिकूलतामुपगते हि विधौ Śi.9.6; so निद्रावशम्, हर्षम्, तृप्तिम्, शान्तिम्, विषादम् &c.

To approach a woman (for sexual intercourse); सुप्तां मत्तां प्रमत्तां वा रहो यत्रोपगच्छति Ms.3.34,4.4.

To come upon, attack.

To occur, happen, present itself; कस्यात्यन्तं सुखमुपगतम् Me.19. v. l.

To undertake, begin.

To suffer, shar in.

To admit, agree to, consent, allow; वेदान्तोपगतं फलम् Ms.2.16.

To worship; सहपत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत् Rām.2.6.1.-Caus. To cause to come near or approach.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपगम्/ उप- P. -गच्छति( inf. -गन्तवैRV. x , 160 , 5 )to go near to , come towards , approach , arrive at , reach , attain , visit (with acc. and rarely dat. ) RV. S3Br. MBh. etc. ; to come upon , attack; to press hard upon RV. i,53 , 9 MBh. Mr2icch. etc. ; to occur , happen , present itself R. Megh. Pan5cat. etc. ; to undertake , begin S3Br. R. ; to approach (a woman sexually) MBh. Mn. ; to enter any state or relation , undergo , obtain , participate in , make choice of , suffer MBh. Ya1jn5. Kum. Ma1lav. etc. ; to admit , agree to , allow , confess: Caus. -गमयति, to cause to come near or approach Das3. : Desid. -जिगमिषति, to wish to approach , desire to go BhP.