उपचक्र
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपचक्रः, पुं, (चक्रेण चक्रनाम्ना तुल्यः ।) चक्रवाकपक्षि- विशेषः । अस्य मांसगुणाः । लघुत्वम् । हृद्यत्वम् । उष्णवीर्य्यत्वम् । कटुपाकित्वम् । बलाग्निवृद्धिका- रित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ (“चकोरैरुपचक्रैश्च पक्षिभिर्जीवजीवकैः” ॥ इति महाभारते ३ भीमस्याजगरग्रहणे १७८ । ७ ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपचक्र¦ पु॰ उपगतः सादृश्येन चक्र चक्रवाकम् अत्या॰ स॰। चक्रवाकपद्वशे पक्षिभेदे
“भृङ्गराजोपचक्राश्च लोहपृष्ठाः[Page1203-b+ 38] पतत्त्रिणः” भा॰ व॰
१५
८ अ॰।
“चकौरैरुपचक्रैश्च प-क्षिभिर्जीवजीवर्कः” भा॰
१७
८ अ॰। तत्पुरुषे उपा-द्द्व्यच्कत्वादन्तोदात्तः। सामीप्यादौ अव्ययी॰।
२ चक्रस्यसामीप्ये
३ चक्रे इत्यर्थे च अत्र चक्रशब्दी नानार्थः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपचक्र¦ m. (-क्रः) A variety of the ruddy goose. E. उप minor, and चक्र the Chakwa.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपचक्रः [upacakrḥ], [उपगतः चक्रं चक्रवाकम्] A variety of the ruddy goose. Mb.3.178.7.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपचक्र/ उप-चक्र m. a species of duck(See. चक्रand चक्र-वाक) MBh.
