उपचर्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपचर् [upacar], 1 P.

(a) To serve, wait or attend upon; गिरिशमुपचचार Ku.1.6; निमित्तज्ञान् K.64; Ms.3.193, 4.254; सममुपचर भद्रे सुप्रियं चाप्रियं च Mk.1.31; K.326. (b) To honour, worship; प्रतिमाः पूजासत्कारेणोपचर्यन्ते K.4,323; V.3.

To treat, deal with, act towards; entertain; मित्रत्वेन उपचरितस्य Dk.71 treated as a friend; भोजनादिना मामुपाचरत् 77,117; तां प्रियसखीमिवोपाचरत् 134; उपाचरत् कृत्रिमसंविधाभिः R.14.17 honoured or entertained; 5.62; स्थाने इयं देवीशब्देनोपचर्यते V.3. honoured with the title of queen. तत्रभवन्तो युवत्वेनोपचर्यमाणाः प्रीता भवन्ति Mbh. IV.1.163.

To attend on (as a patient), treat, tend, nurse; यत्नादुपचर्यताम् Ś.3; मन्त्रवादिभिरुपचर्यमाणः Pt.1.

To approach, go towards.

To undertake, begin (mostly Vedic in these senses). -pass. To be used figuratively or metaphorically, be applied figuratively to any one (with loc.); तस्माच्चेतनवदुपचर्यते Ś. B.; पर एवात्मा बालैः शारीर इत्युपचर्यते ibid; कालो$यं द्विपरार्धाख्यो निमेष उपचर्यते Bhāg.; भुक्ता ब्राह्मणा इत्यत्र अन्नस्य भुक्तत्वं ब्राह्मणेषूपचर्यते Malli. on Ki.1.1.; Bṛi. S.5.15; प्रत्यासत्त्या उपचर्य योज्यते K. P.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपचर्/ उप- P. -चरति, to go towards , come near , approach RV. vii , 46 , 2 TS. v , 7 , 6 , 1 S3Br. R. ; to come near , wait upon , serve , attend , assist , bear a hand S3Br. MBh. Mr2icch. Das3. etc. ; to approach , set about , undertake , perform TS. iii , 1 , 6 , 1 S3Br. ; to attend on (a patient) , physic (a person) , treat , tend , nurse Sus3r. Pan5cat. ; to use figuratively or metaphorically , apply figuratively (generally Pass. -चर्यते) VarBr2S. Sa1h. Sarvad. etc.