उपदा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपदा, स्त्री, (उपदीयते इति । उप + दा + आत- श्चोपसर्ग इत्यङ् ।) उपढौकनम् । इत्यमरः ॥ (“उपदा विविशुः शश्वत् नोत्सेकः कोशलेश्वरम्” । इति रघुः । ४ । १० ।) “प्रत्यर्प्य पूजामुपदाच्छलेन” । इति रघुः । ७ । ३० ।)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपदा स्त्री।
उपहारः
समानार्थक:उपायन,उपग्राह्य,उपहार,उपदा,बलि
2।8।28।1।4
उपायनमुपग्राह्यमुपहारस्तथोपदा। यौतकादि तु यद्देयं सुदायो हरणं च तत्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपदा¦ स्त्री उप--दा--भावे अङ्।
१ उत्कोचे,
२ उपढौकने च।
“तदस्मिन् वृद्ध्यायलाभशुल्कोपदा दीयते” पा॰ कृदभिहि-तोभावो द्रव्यवत् प्रकाशते इत्युक्तेः”
३ उपह्रियमाणे द्रव्ये च।
“उपदा विविशुः शश्वन्नोत्सेकाः कोसलेश्वरम्”
“वन्येतराजानपदोषदाभिः”
“प्रत्यर्प्य पूजामुपदाच्छलेन” रघुः। भावे ल्युट् उपदानमप्यत्र न॰। स्वार्थे कन्। तत्रैवउत्कोचे च। उपदा + अभूततद्भावे भ्वादौ च्वि। उप-दीभूतः उपदीकृतः
“तस्य रत्नमुपदीकृतं नृपाः” माघः। उपददाति उप + दा--कर्त्तरि क्विप्। उपदाद्रव्यदातरि त्रि॰
“वर्ण्णायानुरुधं वनायोपदाम्” यजु॰
३० ,
९ ,
“उपदाम्उपदानदातारम्” वेददी॰
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपदा¦ f. (-दा) A present, an offering to a king or great man, &c. a Nezer. E. उप, दा a gift, from दा to give, अङ् and टाप् affs.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपदा [upadā], 3 U.
To give in addition.
To offer, give, grant (in general). उपेद् ददाति न स्वं मुषायति Rv.6.28.2.
To add.
(1 Ā.) (Ved.) (a) To take upon oneself. (b) To erect, raise, support.
उपदा [upadā], a. Ved. Giving a present; Vāj.3.9. -दा (cf. आतश्चोपसर्गे P.III.3.16)
A present, an offering to a king or a great man, a Nazarāṇā; पञ्च उपदा दीयन्ते$स्मै पञ्चकः Mbh.V.1.47. उपदा विविशुः शश्वन्नोत्सेकाः कोसलेश्वरम् R.4.7,5.41,7.3; P.V.1.47. cf. also प्रीणयित्वोपदाभिः Śiva B.15.53.
A bribe.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपदा/ उप- P. -ददाति, to give in addition , add; to give , grant , offer RV. vi , 28 , 2 AV. iv , 21 , 2 ; xix , 34 , 8 R. ; to take upon one's self: Pass. ( irr. p. -दद्यमान)to be offered or granted (as protection) RV. vi , 49 , 13.
उपदा/ उप-दा mfn. giving a present VS. xxx , 9
उपदा/ उप-दा f. a present , offering ( esp. a respectful present to a king or person of rank)
उपदा/ उप-दा f. a bribe Pa1n2. Ragh. S3atr. etc.