उपनीत
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपनीतः, पुं, (उप + नी + क्त ।) कृतोपनयनः । इति स्मृतिः ॥ (“अथोपनीतं विधिवद् विपश्चितः” । इति रघुः । ३ । २९ ।) निकटप्राप्ते त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपनीत¦ त्रि॰ उप + नी--क्त।
१ कृतोपनयनसंस्कारे
“अथो-पनीतं विधिवद्विपश्चितः” रघुः।
२ ज्ञानलक्षणासन्नि-कर्षेण ज्ञाते च
“उपनीतं विशेषणतयैव भासते मान-से तु नायं नियमः” प्राचीनगाथा उपनयशब्दे दृश्या
३ समीपे प्रापिते
४ उपस्थापिते च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपनीत¦ mfn. (-तः-ता-तं)
1. Brought near to, approximated.
2. Obtained, attained.
3. Citing, adducing.
4. Presented.
5. Known. m. (-तः) The youth invested with the characteristic string; see उपनय। E. उप be- fore नी to obtain, affix क्त।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपनीत [upanīta], p. p.
Brought near.
Known.
Obtained, attained.
Presented, given.
Adduced.
Married (?), led to a man; भीमा जाया ब्राह्मणस्योपनीता Rv.1.19.4.
Initiated; भवत्पूर्वं चरेद्भैक्षमुपनीतो द्विजोत्तमः Ms.2.49. -तः A youth led to the teacher and invested with the sacred thread.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपनीत/ उप-नीत mfn. led near , brought near RV. i , 129 , 2 MBh. Mr2icch. VarBr2S. etc.
उपनीत/ उप-नीत mfn. led to a man , married (?) RV. x , 109 , 4 = AV. v , 17 , 6
उपनीत/ उप-नीत mfn. adduced
उपनीत/ उप-नीत mfn. presented etc.
उपनीत/ उप-नीत mfn. initiated BhP. Mn. ii , 49 Ragh. etc.
उपनीत/ उप-नीत m. a boy brought near to a Guru and initiated into one of the twice-born classes (by investiture with the sacred thread and other ceremonies).