उपन्यासः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपन्यासः, पुं, (उप + नि + अस् क्षेपणे + घञ् ।) वाक्योपक्रमः । तत्पर्य्यायः । वाङ्मुखम् २ । इत्य मरः ॥ (“तस्मात् ब्रह्मजिज्ञासोपन्यासमुखेन” । इति शरीरकभाष्ये ॥ ९४ । ७ । विचारः । यथा, मनुः ९ । ३१ । “विश्वजन्यमिमं पुण्यमुपन्यासं निबोधत” ॥ “वक्ष्यमाणं सर्व्वजनहितं विचारं शृणुत” । इति तट्टीका । धनादीनामर्पणम् । गच्छित इति भाषा ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपन्यासः [upanyāsḥ], 1 Placing near to, juxta-position.
A deposit, pledge.
(a) Statement, suggestion, proposal; विषम उपन्यासः Mbh. on 1.1.1,1.1.21,46 etc. = This is a misstatement (a favourite remark of the महाभाष्यकार). पावकः खलु एष वचनोपन्यासः Ś.5; Māl.1,3,8. (b) Preface, introduction; निर्यातः शनकैरलीकवचनोपन्यासमालीजनः Amaru.27; चतुरो मधुरश्चायमुपन्यासः Ak.; so शम˚ Ve.5 overtures of peace. (c) Allusion, reference, hinting at; आत्मन उपन्यासपूर्वम् Ś.3; M.4; S. D.363.
A precept, law.
A kind of peace; आत्मकार्यस्य सिद्धिं तु समुद्दिश्य क्रियेत यः । स उपन्यासकुशलैरुपन्यास उदाहृतः H.4.114.
Propitiating (प्रसादनम्).