उपपदम्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपपदम्, क्ली, (उपोच्चारितं पदम् ।) लेशः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ समीपोच्चारणीयपदम् । (यथा, रघौ १६ । ४० । “तस्याः स राजोपपदं निशान्तम्” ॥) यथा वा नामोत्तरे शर्म्मवर्म्मादि । समभिव्याहृ- तस्वार्थपोषकपदम् । यथा प्रहारादौ प्रादि । इति व्याकरणम् ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपपदम् [upapadam], 1 A word prefixed or previously uttered; धनुरुपपदं वेदम् Ki.18.44 (धनुर्वेदम्); तस्याः स राजोपपदं निशान्तम् R.16.4.
A title, a degree; epithet of respect, such as आर्य, शर्मन्; कथं निरुपपदमेव चाणक्यमिति न आर्यचाणक्यमिति Mu.3.
A secondary word of a sentence, a preposition, particle &c. prefixed to a verb or a noun derived from a verb which determines or qualifies the sense of the verb; उपपदमतिङ् P.II.2.19; (see Sk. thereon). ˚तत्पुरुषः a kind of Tat. comp. in which the last member is some form of a verbal character; e. g. वेदविद्, ग्रामणी, आकर्णलम्बिन् &c.
