उपप्लवः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपप्लवः, पुं, (उप + प्लु + अप् ।) राहुग्रहः । वि- प्लवः । उत्पातः । इति मेदिनी ॥ (“उपप्लवाय लोकानां धूमकेतुरिवोत्थितः” ।) इति कुमारे । २ । ३२ ।) ग्रहणम् । यथा “उप- प्लवे चन्द्रमसो रवेश्च” । इति स्मृतिः ॥ (उत्पात- सूचकोऽनिलादिः । यथा, “कच्चिन्न वाय्वादिरुप- प्लवो वः” । इति रघः । ५ । ६ । भीतिः । “नृपा- इवोपप्लविनः परेभ्यः” । इति रघुः । १३ । ७ । “उपप्लविनो भयवन्तः” । इति मल्लिनाथः ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपप्लवः [upaplavḥ], 1 Misfortune, evil, calamity, distress, adversity; अथ मदनवधूरुपप्लवान्तं ... परिपालयाम्बभूव Ku.4.46; जीवन्पुनः शश्वदुपप्लवेभ्यः प्रजाः पासि R.2.48;
(a) An unluky accident, injury, trouble; कच्चिन्न वाय्वादिरुपप्लवो वः R.5.6; Me.17. (b) An obstacle, impediment; तौ (अर्थकामौ) हि तत्त्वावबोधस्य दुरुच्छेदावुपप्लवौ Ki.11.2.
Oppression, harassing, troubling; उपप्लवाय लोकानां धूमकेतुरिवोत्थितः Ku. 2.32.
Danger, fear; see उपप्लविन् below.
Agitation, perturbation; इन्द्रिय˚ K.146.
A portent or natural phenomenon foreboding evil.
Particularly, an eclipse of the sun or moon; चन्द्रमिवोपप्लवान्मुक्तम् V.I.11.
N. of Rāhu, the ascending node, केतूपप्लवभौममन्दगतयः षष्ठे तृतीये शुभाः.
Anarchy.
N. of Śiva.
Doubt, scepticism (with Buddhists).
Loss, absence; मायया विभ्रमच्चित्तो न वेद स्मृत्युपप्लवात् Bhāg.1.84.25.