उपयम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपयम् [upayam], 1 U.

To marry, take a wife (Ā. in this sense); भवान् मिथः समयादिमामुपायंस्त Ś.5; आत्मानुरूपां विधिनोपयेमे Ku.1.18; R.14.87; Śi.15.27; Ms.3.11; Bk.4.2, 28;7.11.

(a) To seize, hold; उपयच्छ शूर्पम् Av.; उपायंस्त महास्त्राणि Bk.15.21; शस्त्राण्युपायंसत जित्वराणि 1.16. (b) To take, receive, accept; कोपात्काश्चित्प्रियैः प्रत्तमुपायंसत नासवम् Bk.8.33.

To show, indicate (सूच्); मोपयध्वं भयम् Bk.7.11.

To lie under, support, prop up (Ved.).

To go to (a woman); एतास्तिस्रस्तु भार्यार्थे नोपयच्छेत्तु बुद्धिमान् Ms.11.172.

To curb, restrain.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपयम्/ उप- P. A1. -यच्छति, -ते, to seize , lay hold of , touch( P. if not in the sense of appropriating Pat. on Pa1n2. 1-3 , 56 ) RV. viii , 35 , 21 AV. xii , 3 , 19 S3Br. etc. ; to reach forth , offer( Pass. aor. -अयामि) RV. vii , 92 , 1 ; to put under , prop , stay S3Br. Ka1tyS3r. Kaus3. ; to take for one's self , receive , appropriate; to take as one's wife , marry (only A1. Pa1n2. 1-3 , 56 ; but See. Gobh. ii , 1 , 8 Gaut. xxviii , 20 Katha1s. xiv , 67 ) A1s3vGr2. Mn. iii , 11 MBh. S3ak. etc. ; to sleep with (a woman) Mn. xi , 172.