उपरुध्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपरुध् [uparudh], 7 U.

To obstruct, hinder, interrupt, stop; मा मोपरोत्सीरिति मा सृजैनम् Kaṭh. Up.1.21. उत्पक्ष्मणोर्नयनयोरुपरुद्धवृत्तिम् Ś.4.15. Ve.3.8; उपरुध्यते तपो$नुष्ठानम् Ś4; V.5; पण्यमुपरुन्धताम् Y.2.25; to detain; अन्याय्यमुपरोद्धुम् V.5;

(a) To disturb, trouble; पौरास्तपोवनमुपरुन्धन्ति Ś.1. (b) To press, trouble with a request; अभ्युत्सहे संप्रति नोपरोद्धुम् R.5.22.

To overcome, subdue; भेजे भिन्नकटैर्नागैरन्यानुपरुरोध यैः R.4.83.

To besiege (an enemy, town &c.); उपरुध्यारिमासीत Ms.7.195; Kām.13.67; उपरुद्धं कुसुमपुरम् Mu.2.

To lock up, pen, confine; व्रजोपरोधं गाः स्थापयति Sk.

To conceal, hide; नेत्रक्रमेणोपरुरोध सूर्यम् R.7.39.

To cast off, repudiate, reject; ज्येष्ठपुत्रमुपारुधत् Rām.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपरुध्/ उप- P. A1. -रुणद्धि, -रुन्द्धे, and -रुन्धति, -ते(also -रोधतिR. vii , 74 , 7 )to lock in , shut up , besiege , blockade TBr. S3Br. ChUp. Mn. S3is3. etc. ; to keep , hold back , stop , obstruct , hinder , interrupt MBh. Mn. S3ak. ; to molest , trouble , importune , annoy R. Ragh. etc. ; to cover , conceal Ragh. vii , 36 R. : Caus. -रोधयति, to injure Va1tsya1y.