उपसंग्रह
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपसंग्रहः, पुं, (उपसंगृह्यते इति । उप + सम् + ग्रह् + अप् ।) पादस्पर्शपूर्ब्बकनमस्कारः । तत्प- र्य्यायः । पादग्रहणम् २ अभिवादनम् ३ । इति हेमचन्द्रः ॥ (उपकरणम् । यथा, महाभारते ४ । कीचकबधपर्ब्बणि । १६ । १५ । “उपातिष्ठन्महाबाहुः पर्य्यङ्के सोपसंग्रहे” ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपसं(सङ्ग्र)ग्रह¦ पु॰ उपसंगृह्येते पादावत्र उप + सम्--ग्रह-आधारे अच् वा ङः।
१ पादग्रहणपूर्वकमभिवादने उपसं-गृह्यतेऽनेन करणे अच्।
२ उपकरणे
“उपातिष्टत भेषाभः[Page1333-a+ 38] पर्यङ्के सोपसंग्रहे” भा॰ वि॰
१७ अ॰। भावे अच्।
३ सम्यक्संग्रहे
“बलानामुपसंग्रहः” रामा॰
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपसंग्रह¦ m. (-हः) Obeisance. civil address, respectful salutation of a person by name.
2. Taking, holding. E. उप near, सम् with, ग्रह् to take, aff. घञ्, or with ल्युट् aff. उपसंग्रहणं।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपसंग्रहः [upasaṅgrahḥ] हणम् [haṇam], हणम् 1 Keeping pleased, supporting, maintaining; ताक्ष्णरसदायिनामुपसंग्रहार्थम् Mu.2.
Respectful salutation (as by touching the feet of the person saluted); स्फुरति रभसात्पाणिः पादोपसंग्रहणाय च Mv.2.3.
Accepting, adopting; Br. Sūt.1.4.41.
Polite address, obeisance.
Collecting, joining.
Taking, accepting (as a wife); दारोपसंग्रहः Y.1.56.
(An external) appendage, any necessary article either for use or decoration (उपकरण).
A pillow, cushion; Mb.4.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपसंग्रह/ उप-संग्रह m. the act of clasping round , embracing , embrace ( esp. of the feet of a revered person) Pan5cat. Katha1s.
उपसंग्रह/ उप-संग्रह m. respectful salutation , polite address (performed by touching the feet of the addressed person with one's hands) L.
उपसंग्रह/ उप-संग्रह m. clasping (a woman See. दारो-प)
उपसंग्रह/ उप-संग्रह m. bringing together , collecting , joining R. Nir.
उपसंग्रह/ उप-संग्रह m. a pillow , cushion MBh. iv , 517.