उपसर्जनम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपसर्जनम् [upasarjanam], 1 Pouring on.

A misfortune, calamity (as an eclipse), portent; ज्योतिषां चोपसर्जने (अनध्यायान्) Ms.4.15.

Leaving.

Eclipsing.

Any person or thing subordinate to another, a substitute.

(In gram.) A word which either by composition or derivation loses its original independent character, while it also determines the sense of another word (opp. प्रधान);e. g. in पाणिनीयः a pupil of पाणिनि, पाणिनि becomes उपसर्जन; or in राजपुरुषः, राजन् is उपसर्जन, having lost its independent character; P.I.2.43,48,57; II.2.3; IV.1.14,54; VI.3.82; आचार्योपसर्जनश्चान्तेवासी.

A kind of war-manoeuvre; तथा प्राग्भवनं चापसरणं तूपसर्जनम् Śuka.4.115.