उपस्तम्भ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उप(ष्ट)स्तम्भ¦ पु॰ उप + स्तन्म घञ्। पतनप्रतिरोधने अवलम्बने
“मूषिकस्योपस्त(ष्ट)म्भे केनापि कारश्चेनात्र भवितव्यम्” हितो॰। नि॰ षत्वम्। उपष्टम्भ
१ उपष्टम्भशब्दार्थे
२ आ-लम्बने
३ स्थितौ
४ सहकारे च
“स्थानात् वीजादवष्टम्भात्प्रस्यन्दात् निधनादपि” पात॰ भा॰ गाथा। भावेल्युट्। उपस्तम्भन तत्रैवार्थे न॰। करणे ल्युट्। तत्साधने शकटाग्राधारकाष्ठे च
“वरुणस्योत्तम्भनम-सीत्युपस्तम्भनेनोपस्तभ्नाति” शत॰ ब्रा॰
३ ,
३ ,
४ ,
२५ ,
“उपस्तत्यते प्रतिरुध्यते इत्युपस्तम्भनं शकटाग्राधार-काष्ठम्” भा॰
“देवानामित्युपस्तम्भनस्य पश्चादीषाम्” कात्या॰
२ ,
३ ,
१४ ,
“शकटस्य काष्ठमोषा तदग्रस्य मूमि-स्पर्शो मा मूदिति तदाधारत्वेन स्थापितं काष्ठमुप-स्तम्भनम्” वेददी॰। ततो ल्वुल्। उपस्त(ष्ट)म्भक[Page1339-b+ 38] बा नि॰ षत्वम्। उपस्त(ष्ट)म्भकर्त्तंरि आधिक्याधायके त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपस्तम्भ¦ m. (-म्भः) Support of life, as food, sleep, and government of the passions. E. उप and स्तभि to stop, घञ् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपस्तम्भः [upastambhḥ] म्भनम् [mbhanam], म्भनम् 1 Stay, support.
Support of life (as food, sleep &c.).
Encouragement, incitement, aid; मन्त्रोपस्तम्भेन H.3.
Basis, ground, occasion; मूषकबलोपस्तम्भेन कारणेन भवितव्यम् H.1.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपस्तम्भ/ उप-स्तम्भ m. (less correctly written उप-ष्टम्भ)stay , support , strengthening Hit. Comm. on ChUp.
उपस्तम्भ/ उप-स्तम्भ m. encouragement , incitement
उपस्तम्भ/ उप-स्तम्भ m. excitement Comm. on Sa1m2khyak.
उपस्तम्भ/ उप-स्तम्भ m. base , basis , ground , occasion
उपस्तम्भ/ उप-स्तम्भ m. support of life (as food , sleep , and government of passions) Car.
