उपस्पर्शन

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपस्पर्शनम्, क्ली, (उप + स्पृश् + ल्युट् ।) उपस्पर्शः । इति धरणिः ॥ (यथा रामायणे २ । २५ । २४ । “उपस्पर्शनकाले तु त्वां रक्षन्तु रघूत्तम !” ॥)

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपस्पर्शन¦ n. (-नं) See the preceding.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपस्पर्शन/ उप-स्पर्शन n. the act of touching Ka1tyS3r. v , vi Sam2hUp.

उपस्पर्शन/ उप-स्पर्शन n. ablution , bath MBh. R.

उपस्पर्शन/ उप-स्पर्शन n. sipping water Ka1tyS3r. S3a1n3khS3r. (See. उदको-प.)

Vedic Rituals Hindi

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपस्पर्शन न.
(उप + स्पृश् + ल्युट्) किसी यज्ञ का प्रारम्भ करते समय यजमान द्वारा जल का स्पर्श करना। वह इस अवसर पर ‘विद्युदसि विद्युन्मे----’, इत्यादि मन्त्रों का उच्चारण करता है, आप.श्रौ.सू. 4.1.7, द्रष्टव्य-श्रौ.प.नि. 12.86। उपस्मृत्य (उप + स्मृ + ल्यप्) श्रद्धा के साथ स्मरण करके, का.श्रौ.सू. 4.15.31 (संव्रजन्मनसोपस्मृत्य दक्षिणागिन्म्)।