उपहोम

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपहोम¦ पु॰ उपगतः होमं प्रधानहोमम् अत्या॰ स॰। प्रधानयागसमीपे स्विष्टिकृतः पूर्व्वं होतव्ये अग्निसोमादि-दशदेवताके प्रत्येकं दशाहुतिके दशदक्षिणाके होमभेदे। सच शत॰ ब्रा॰

११ ,

४ ,

३ ,

८ , अवधि

१७ , पर्य्यन्तेषु दर्शितः।
“सैतानुपहोमानपश्यत्” इत्युपक्रम्य
“अग्निरन्नाद इत्या-दि

१ ”
“सोमोराजेत्यादि

२ ”
“वरुणः सम्राडिति

३
“मित्रःक्षत्रमिति

४
“इन्द्रोबलमिति

५ ” वृहस्पतिर्व्रह्मेति

६
“सविता राष्ट्रमिति

७
“पूषा भगमिति

८ ”
“सरस्वती पुष्टि-मिति

९ ”
“त्वष्टा रूपाणामिति

१० ” इत्येतैर्दश देवताउक्त्वा
“तावाएता दश देवता, हवींषि दशाहुतयोदश, दशदक्षिणाः” इति यथोक्तविशेषणतया दर्शितः।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपहोमः [upahōmḥ], A supplementary sacrifice.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपहोम/ उप-होम m. an additional or supplementary sacrifice S3Br. xi.

Vedic Rituals Hindi

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपहोम पु.
(उपगतः होमः) (इष्टि में नरिष्ठा होमों के पश्चात्) गौण आहुति प्रदान करना, आप.श्रौ.सू. 9.8.7; भा.श्रौ.सू. (परिशेष) 45; देखें-श्रौ.प.नि. 74.451।