उपालम्भः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपालम्भः, पुं, (उप + आ + लम् + घञ् । “उपसर्गात् खलघञोः” इति नुम् ।) दुर्व्वाक्यम् । इति हला- युधः ॥ स च गुणाविष्करणेन स्तुतिपूर्ब्बकः । यथा, महाकुलस्य भवतः किमिदमुचितमिति । निन्दा- पूर्ब्बकश्च । यथा बन्धकीसुतस्य भवतस्तदिदमुचित- मिति भागुरिः । इत्यमरटीकासारसुन्दरी ॥ (“उपालम्भो नाम हेतोर्दोषवचनं यथापूर्ब्बमहे- तवो हेत्वाभासा व्याख्याताः” । इति चरके वि- मानस्थाने ८ अध्यायः ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उपालम्भः [upālambhḥ] म्भनम् [mbhanam], म्भनम् 1 Abuse, taunt, censure; अस्या महदुपालम्भनं गतो$स्मि Ś.5; तवोपालम्भे पतितास्मि M.1 laid myself open to your censure; उचितस्तदुपालम्भः U.3.

Delaying, putting off.

Escorting, conducting; केचिदस्मदुपालम्भे मतिं चक्रुर्हि तापसाः Mb.5.176.2.