उपोढ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपोढः, त्रि, (उप समीपे उह्यते स्म । उप + वह + क्त ।) निकटः । (यथा, किराते १३ । २३ “तदुपोढैश्च नमश्चरः पृषत्कः” ।) विवाहितः । इति मेदिनी ॥ (धृतः । विहितः । यथा शाकुन्तले ७ म अङ्के, -- “उपोढशब्दा न रथाङ्गनेमयः प्रवर्त्तमानं न च दृश्यते रजः” ॥)
उपोढः, पुं, (उप + वह + क्त ।) व्यूहः । इति धरणी ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपोढ¦ त्रि॰ उप + वह--क्त। सन्निवेशविशेषयुक्ते
१ व्यूढे सैन्ये
२ निकटे,
“तदुपोढैश्च नभश्चरैः पृषत्कः” किरा॰ तं
“वराह-मुपोढैः प्रत्यासन्नैः” मल्लि॰।
३ ऊढे कृतविवाहे च। भावे क्त। सैन्यविन्थासभेदे व्यूहे न॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपोढ¦ mfn. (-ढः-ढा-ढं)
1. Near, proximate.
2. Married.
3. Arrayed, ar- ranged. E. उप before वह् to bear, aff. क्त।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपोढ [upōḍha], p. p.
Collected, accumulated, increased, stored up; उपोढतपसाम् Ś.5.7; ˚बलस्य ते M.5.1; V.2.7; so ˚मदः, ˚हर्षः &c.
Brought near, proximate, near; उपोढकल्याणफलो$भिरक्षन् Ki.17.54,13.23.
Arrayed for battle (as an army).
Begun, commenced; तदुपोढं महद्युद्धमन्योन्यवधकाङ्क्षिणोः Rām.6.16.18. उपोढशब्दा न रथाङ्गनेमयः Ś.7.1 causing sound.
Married.
A battle-array. -ढा A second, favourite wife; cf. वावाता in Rām.1.14.35.
उपोढ [upōḍha], See under उपवह्.
उपोढ [upōḍha], p. p. See under उपवह्.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
उपोढ/ उपो mfn. (in some cases not to be distinguished from 2. उपो-ढSee. under उपो-ह्)brought near , effected , appeared Ra1jat. Das3.
उपोढ/ उपो mfn. etc.
उपोढ/ उपो mfn. near (in time and space) Ma1lav. Kum.
उपोढ/ उपो For 1.See. उप-वह्, p. 206 , col. 3
उपोढ/ उपो for 2.See. उपो-ह्, next col.
उपोढ/ उपो mfn. (in some cases not to be distinguished from 1. उपो-ढ, p. 206 , col. 3) pushed or driven near , near
उपोढ/ उपो mfn. brought near , caused to appear , produced S3ak. 177 a Vikr. etc.
उपोढ/ उपो mfn. brought about , advanced , commenced
उपोढ/ उपो mfn. heaped up , accumulated , gathered S3ak. 111 a.