उष्णिक्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

उष्णिक्, [ह्] स्त्री, (उत् + स्निह् + क्विन् । निपा- तनात् उपसर्गान्तलोपः षत्वं च ।) सप्ताक्षर- च्छन्दः । (यथा छन्दोमञ्जर्य्यां, -- “उक्थात्युक्था तथा मध्या प्रतिष्ठान्या सुपूर्ब्बिका । गायत्र्युष्णिगनष्टुप् च वृहती पङ्क्तिरेव च” ॥ उष्णिक्सप्ताक्षरा वृत्तिः । सा च त्रिधा मधुमती- कुमारललिता-मदलेखाभेदात् । उदाहरणपूर्ब्बकं तल्लक्षणं यथा तत्रैव । “ननगि मधुमती” । “रविदुहितृतटे वनकुसुमनतिः । व्यधित मधुमती मधुमथनमुदम्” ॥ १ ॥ “कुमारललिता जस्गाः” ॥ “मुरारितनुवल्ली कुमारललिता सा । व्रजैणनयनानां ततान मुदमुच्चैः” ॥ २ ॥ “मस्गौ स्यान्मदलेखा” ॥) “रङ्गे बाहुविरुग्नात् कुम्भीन्द्रान्मदलेखा । लग्नाभून्मुरशत्रोः कस्तूरी- रसचर्च्चा” ॥

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--a poetic metre; a horse of the sun's chariot. भा. III. १२. ४५; XI. २१. ४१; Br. II. २२. ७२; M. १२५. ४७; वा. ५१. ६५; Vi. II. 8. 5.

Purana Encyclopedia

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

UṢṆIK : One of the seven horses of the Sun. The seven horses of the Sun are, Gāyatrī, Bṛhatī, Uṣṇik, Jagatī, Triṣṭup, Anuṣṭup, and Paṅkti. (Viṣṇu Purāṇa, Aṁśa 2, Chapter 8).


_______________________________
*7th word in left half of page 814 (+offset) in original book.