ऊह्यगान

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ऊह्यगान¦ न॰ सामगानग्रन्थभेदे। इति वाचस्पत्ये ऊकारादिशब्दार्थसङ्कलनम्। [Page1399-a+ 36] ऋ( ऋकारः स्वरवर्ण्णभेदः मूर्द्धन्यः
“ऋटुरषाणां मुर्द्धा” इत्युक्तेः। स तु उदात्तानुदात्तस्वरितभेदात् त्रिविधः। अनु-नासिकाननुनासिकभेदात् प्रत्येकं द्विधेति षड्विधः। स चह्रस्वः एकमात्राकालेनोचार्य्यत्वात्। तस्य च रुक्तविद्युल्ल-तारूपेण ध्येयतोक्ता।
“रक्तविद्युल्लताकारमृकारं प्रणमाम्यहम्” काम॰ त॰। तस्य च मातृकान्यासे वामनासि-कायां न्यस्यता उक्ता तेन अभेदोपचारात् वामनासादि-शब्दवाच्यता। स्वरूपपरत्वे ततः तकारकारप्रत्ययौ ऋत्ऋकारः तत्कालोचार्य्ये
“तपरस्तत्कालस्यैव” पा॰उक्तेः। व्यकरणशास्त्रे अननुबन्धः ऋ इत्येतत् अष्टा-दशविधस्य ऋवर्ण्णस्य, द्वादशविधस्य ऌकारस्य संज्ञा भवतितेन
“ऋ इति त्रिंशतां संज्ञा” इति सि॰ कौ॰। अधिकंस्वरवर्णादिशब्दसमाप्तौ वक्ष्यते समानवर्ण्णग्रहणद्योतना-र्थम् वर्णशब्दोत्तरः प्रयुज्यते ऋवर्णः त्रिंशतां संज्ञा।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ऊह्यगान/ ऊह्य--गान n. N. of the fourth गानor hymn-book of the साम-वेद.