ऋबीस

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ऋबीस¦ न॰ ऋ + वर्जने भास--अच् पृ॰।

१ पृथिव्यां निरु॰ तत्स्थे

२ अग्नौच।
“हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीसू-र्ज्जमस्मा अधत्तम्।
“ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्नि-न्यतुः सर्वगणं स्वस्ति” ऋ॰

१ ,

११

६ ,

८ । इमामृचमधि-कृत्य यास्केन ऋबीसमपगतभासमन्तंर्हितभासं गतभासम्वा इति निरुच्योक्तम्
“योऽयं ऋबीसे पृथिव्यामग्निरन्त-रोबधिवनस्पतिष्वप्सु तमुन्निन्यतुः”
“युवमृबीसमुत तप्तमत्रये” ऋ॰

१० ,

३९ ,

९ ।
“तप्तमृबीसमग्निकुण्डम्” भा॰।
“अ-त्रिर्यद्वामवरोहदृबीसम्” ऋ॰

५ ,

७८ ,

४ ।
“ऋबीसं तु-षाग्निम्” भा॰।
“अनृतातिथ्यपनोदपूतिदार्वाधान-र्वीसपक्वनाव्युदकानि वर्ज्जयेत्” कात्या॰

४ ,

१०

१ ,

५ ।
“ऋबोसशब्दः पृथिवीवाची
“योऽयमृबीसे पृथिव्यामिति” यास्कोक्तेः ऋवीसे यत् पक्वं तिन्दुकादि” कर्कः।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ऋबीसम् [ṛbīsam], Ved.

Warmth of the earth; fire.

A fissure, rent, abyss.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ऋबीस n. an abyss , chasm (in the earth , from which hot vapours arise) RV.

ऋबीस n. warmth of the earth Ka1tyS3r.