ऋष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ऋष, ई श गतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (तुदां- परं-सकं-सेट् ।) ह्रस्वादिः । ई ऋष्टः । श ऋषति । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ऋष¦ गतौ बधे च तुदा॰ पर॰ सक॰ सेट्। ऋषति आर्षीत्। आनर्ष आनृषतुः अर्षिता ऋष्यात् अर्षिष्यति आर्षि-ष्यत्। अर्षितव्यः अर्षणीयः ऋष्यः। अर्षिता ईदित् ऋष्टःऋष्टवान् ऋष्टिः।
“शृङ्गाभ्यां रक्ष ऋषत्यवतिम्” अथ॰
९ ,
४ ,
१७ । अथ दाक्षणायुग्यमुपार्षति” शत॰ ब्रा॰
५ ,[Page1449-b+ 38]
४ ,
३ ,
८ ।
“ह्रदं न हित्वान्यृषन्त्यूर्म्मयः” ऋ॰
१ ,
५२ ,
७ ,
“यदुदर्य्यस्य मेदस्य परिशिष्यते तद्गुदे न्यृषेत्” शत॰ब्रा॰
२ ,
८ ,
४ ,
५ ।
“अथ पर्ष्यृषति” इत्युपक्रम्य
“समं भूमिपर्यर्षणं करोति”
३ ,
६ ,
१ ,
१८ । अस्य वेदे भ्वादित्वमपिदृश्यते। गणव्यत्यासात् साधुः।
“अर्षन्त्वापस्त्वयेह प्रसूताः” ऋ॰
३ ,
३०
९ ।
“ऋषी गतौ व्यत्ययेन शप्” भा॰
“तस्मा-आपोघृतमर्षन्ति सिन्धवः”
१ ,
१२
५ ,
५ ।
“मही न धारा-त्यन्धो अर्षति”
९ ,
८६ ,
४४ ।
“एता अर्षन्त्यनलाभवन्ती”
४ ,
१८ ,
६ ।
“एता स्वर्षन्ति हृद्यात् समुद्रात्”
४ ,
५८ ,
५ ।
“शशमास्कन्दमर्षति” यजु॰
२३ ,
५५ । अभि + आभिमुख्येन गतौ
“अभ्यर्षत सुष्टुतिं गव्यमाजिमस्मा-सु” ऋ॰
४ ,
५८ ,
१० ।
“कृण्वन्ति वरिवो गवे अभ्यर्षन्तिसुष्टुतिम्”
९ ,
६२ ,
३ । नि + परि + सम् + इत्यादौ गत्यर्थधातोरिवार्थे।
“गुहाकरिन्द्रंयाता वीर्य्येण न्यृष्टम्” ऋ॰
४ ,
१८ , ॰।
“न्यृष्टं नितरांप्राप्तम्” भा॰।
“अयं निधिः सरमे अद्रिबुध्नोगोभि-रश्वेभिर्वसुभिर्न्यृष्यः”
१० ,
१०
८ ,
७ ।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
ऋष¦ r. 1st cl. (अर्षति) To take, to receive, to choose. (ई) ऋषी r. 6th cl. (ऋषति) To go, to approach.