एकादशराशिक

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

एकादशराशिक¦ न॰ एकादश राशीनधिकृत्य प्रवृत्तं गणनम्कन्। लीलावत्युक्ते गणनप्रकारभेदे तत्प्रकारश्च तत्रैवयथा
“पञ्चसप्तनवराशिकादिकेऽन्योन्यपक्षनयनं फल-च्छिदाम्। संविधाय बहुराशिये बषे स्वल्पराशिबध-भाजिते फलम्” इत्युक्तदिशा फलानयनम्। तत्रोदा॰
“पिण्डे येऽर्कमिताङ्गुलाः किल चतुर्वर्गाङ्गुलाविस्तृतौपि॰

१२

८ पट्टादीर्घतया चतुर्द्दश करास्त्रिंशन्मिताः” वि॰

१६

१२
“एता विस्तृतिदीर्घपिण्डमितयो येषांदी॰

१४

१० चतुर्वर्जिताः” इति नवराशिके उक्त्वा। मि॰

३०

१

४ (
“पर्ट्टाये प्रथमोदितप्रमितयोगव्यूतिमात्रे गतास्तेषा-वि॰

१२

८ मानमनाय चेच्छकटिनां द्रस्माष्टकं भाट-वि॰

१६

१२ कम्। अन्ये ये तदनन्तरं निगदितामानेदी॰

१४

१० चतुर्वर्जितास्तेषां का भवतीति भाटक-मि॰

३०

१४ मितिर्गव्यूतिषट्के वद”। अत्र फलस्येतर-ग॰

१

६ पक्षनयने तस्य बहुराशिकत्वं तद्रहितपक्षस्यभा॰

८० स्वल्पराशिता तेन समानाङ्केनोभयपक्षयो-रपवर्त्तने फलसहितबहुराशिपक्षस्याङ्कस्य परस्परगुणनेजाताः

४८ अङ्काः फलरहितपक्षाङ्कानां परस्परघातनिष्पन्नेन

६ षडङ्केन भाजिते लब्धाः

८ अष्टौ अङ्कास्तेन अष्ट द्रस्मा-स्तत्र भाटकमितिरिति तत्र निश्चयः। अत्रेदमवधेयम् फल-च्छिदामित्युक्तावपि फलच्छेदभिन्नराशिच्छेदस्यैव अन्योन्य-पक्षनयनम् न तु फलच्छेदस्येति। अयञ्च शब्दः एकादशद्वार-शब्दात् परं बोध्यः प्रमादात्तत्र न लिखितोऽतोऽत्रोक्तः।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

एकादशराशिक/ एकादश---राशिक n. (in math. ) the rule of eleven Li1l.