एडूकम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

एडूकम्, क्ली, (ईड्यते इति । “उलूकादयश्च” ४ । ४१ । उणादिसूत्रेण साधु ।) अन्तर्न्यस्तकीकसकुड्यम् । इत्यमरः ॥ कीकसमिव कीकसं यत् कुड्यम् छिटा- वेडा इति ख्यातमित्यन्ये । इति सारसुन्दरी ॥ कीकसमस्थि एतत् काष्ठादिकठिनद्रव्योपलक्षणं कीकसमिव कीकसं किलिञ्जादीति मधुः ॥ “मध्यसंस्थापितास्थ्यादि कुड्यमेडूकमुच्यते” । इति माधवः ॥ (यथा महाभारते वनपर्ब्बणि । “एडूकचिह्ना पृथिवी न देवगृहभूषिता” ॥ अस्य शब्दस्य पुंस्त्वमपि दृश्यते महाभारते ३ । १९० । ६३ । यथा, -- “एडूकान् पूजयिष्यन्ति वर्जयिष्यन्ति देवताः । शूद्राः परिचरिष्यन्ति न द्विजान् युगसंक्षये” ॥)