कटुतुम्बी

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कटुतुम्बी, स्त्री, (कटुश्चासौ तुम्बी चेति ।) लता- विशेषः । तित्लाउ इति भाषा । तत्पर्य्यायः । इक्ष्वाकुः २ । इत्यमरः । २ । ४ । १५६ ॥ कटुका- लावुः ३ नृपात्मजा ४ । इति रत्नमाला ॥ कटुति- क्तिका ५ । इति शब्दरत्नावली ॥ कदुफला ६ तुम्बिनी ७ कटुतुम्बिनी ८ वृहत्फला ९ राजपुत्त्री १० तिक्तवीजा ११ तुम्बिका १२ ॥ अस्या गुणाः । कटुत्वम् । तीक्ष्णत्वम् । वान्तिकारित्वम् । श्वास- वातकासशोथव्रणशूकविषनाशित्वम् । शोधन- त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ पाण्डुकृमिकफवाय- नाशित्वम् । लघुपाकित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ (“कटुतुम्बी हिमा हृद्या पित्तकासविषापहा । तिक्ता कटुर्विपाके च वातपित्तज्वरान्तकृत्” ॥)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कटुतुम्बी स्त्री।

इक्ष्वाकुः

समानार्थक:इक्ष्वाकु,कटुतुम्बी

2।4।156।1।2

इक्ष्वाकुः कटुतुम्बी स्यात्तुम्ब्यलाबूरुभे समे। चित्रा गवाक्षी गोडुम्बा विशाला त्विन्द्रवारुणी॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, लता

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कटुतुम्बी¦ f. (-म्बी) See the preceding. E. कटु pungent, here meaning bitter- ly so, and तुम्बी a gourd. [Page149-b+ 60]

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कटुतुम्बी/ कटु--तुम्बी f. a kind of bitter gourd Sus3r.