कणप

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कणप¦ पु॰ कणान् लोहगुलिकाः पिबति पा--क। यन्त्रभेदे(वन्दुक)येन यन्त्रेण आग्नेयद्रव्ययोगेन गर्भसंभृता लौह-गुलिकास्तारका इव विकीर्य्यन्ते तादृशे यन्त्रे
“अयःकणपचक्राश्मभूशुण्ड्युद्यतबाहवः” मा॰ आ॰

८२

५७ [Page1627-b+ 38] श्लो॰ नीलकण्ठ व्याख्यायां अयःकणपम् लौह-मयमिति क्लीवतया प्रयोगश्चिन्त्यः अमरे
“आतपः क्षत्रियेनाभिः कणपः क्षुरकेदरः” इति पुंस्त्वनिर्द्देशात् तत्रकुणप इति पाठान्तरम्।
“चापचक्रकणप कर्पण प्रासपट्टिशमुषलतोमरादिप्रहरणजालम्” दशकुमा॰ पा--णिनि। कण-पायिन् इत्यपि तत्र।
“परिघान् भिन्दिपालांश्च भुशुण्डीकणपायिनः” भा॰ कर्ण्ण॰

७४

४ श्लो॰। कणपानपि इति पाठः

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कणपः [kaṇapḥ], A kind of iron lance or bar; लोहस्तम्भस्तु कणपः Vaijayantī; चापचक्रकणपकर्षण &c. Dk.35.

A weapon (like bomb). 'अयःकणान् लोहगुलिकाः पिबतीति तथाविधं आग्नेयौषधबलेन गर्भसंभृता लोहगुलिकास्तारका इव विकीर्यन्ते येन तद्यन्त्रमयः कणपं लोहमयम्' इति नीलकण्ठः. Mb.1.227.25.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कणप/ कण--प ( कणान्, लोहगुलिकाः पिबती) m. a kind of weapon MBh. Das3. etc.