कण्डरा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कण्डरा, स्त्री, (कडि + अरन् टापच् ।) महास्रायुः । महानाडी । इति हेमचन्द्रः ॥ (“महत्थः स्रायवः प्रोक्ताः कण्डरास्तास्तु षोडश । प्रसारणाकुञ्चनयोर्दृष्टं तासां प्रयोजनम् ॥ चतस्रो हस्तयोस्तासां तावत्यः पादयोः स्मृताः । ग्रीवायामपि तावत्यस्तावत्यः पृष्ठसङ्गताः” ॥ “तत्र पादहस्तगतानां कण्डराणां नखाः प्ररोहाः ग्रीवानिबन्धनानामधोभागगतानां प्ररोहा मेढ्रः पृष्ठनिबन्धनां प्ररोहो नितम्बमूर्द्धोरुवक्षोऽक्ष- स्तनपिण्डाः” ॥ इति भावप्रकाशः ॥ “तलं प्रत्यङ्गुलीनां याः कण्डरा बाहुपृष्ठतः । बाह्वोः कर्म्मक्षयकरी विश्वचीति हि सोच्यते” ॥ इति च सुश्रुतः ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कण्डरा¦ स्त्री कडि--अरन्।
१ महास्नायौ महानाड्यां हेमच॰तासां विवृतिः भावप्रका॰ यथा
“महत्यः स्नायवः प्रोक्ताःकण्डरास्तास्तु षोडश। प्रसारणाकुञ्चनयोर्द्दष्टं तासां प्र-योजनम्। चतस्रोहस्तयोस्तासां तावत्यः पादयोः स्मृताः। ग्रीवायामपि तावत्यस्तावत्यः पृष्ठसङ्गताः”। तत्र पादहस्तगतानां कण्डराणां नखाः प्ररोहाः ग्रीवानिबन्धनाना-मधोभागगतानां प्ररोहो मेढ्रः, पृष्ठनिबन्धानां प्ररोहोनितम्बमूर्द्धोरुवक्षस्तनपिण्डाः”।
“पार्ष्णिप्रत्यङ्गुलीनां तुकण्डरा याऽनिलार्द्दिता”
“तलं प्रत्यङ्गुलीनां तु क-ण्डरा बाहुपृष्ठतः” इति च सुश्रुतः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कण्डरा¦ f. (-रा) A principal vessel of the body, a large artery, vein, &c. E. कडि to divide, अरन् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कण्डरा [kaṇḍarā], 1 A sinew (of which 16 are considered to be in the human body).
A principal vessel of the body, a large artery, vein &c.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कण्डरा f. a sinew (of which sixteen are considered to be in the human body) Sus3r. Bhpr. etc.
कण्डरा f. a principal vessel of the body , a large artery , vein etc. W.