कत्तृण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कत्तृणम्, क्ली, (कद् कुत्सितं तृणं इति । अत्र कद् स्वार्थे कोः कदादेशः “तृण च जातौ” । ६ । ३ । १०३ ।) सुगन्धितृणविशेषः । रामकर्पूर इति ख्यातम् । तत्पर्य्यायः । पौरम् २ सौगन्धिकम् ३ ध्याम ४ देव- जग्धकम् ५ रौहिषम् ६ । इत्यमरः । २ । ४ । १६६ ॥ सुगन्धम् ७ तृणशीतम् ८ सुशीतलम् ९ । इति रत्नमाला ॥ रोहिषतृणम् १० कात्तृणम् ११ भूति १२ भूतिकम् २३ श्यामकम् १४ ध्यामकम् १५ पूति १६ मुद्गलम् १७ देवदग्धकम् १८ । अस्य गुणाः । कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । कफशस्त्र- शल्यादिदोषबालग्रहविनाशित्वञ्च । इति राज- निर्घण्टः ॥ (तुबरत्वम् । हृत्कण्ठव्याधिपित्तास्र- शूलकासज्वरनाशित्वञ्च । इति भावप्रकाशः ॥) पृश्निः । इति मेदिनी ॥ चाकुलिया इति भाषा ।
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कत्तृण नपुं।
रोहिषाख्यतृणविशेषः
समानार्थक:कत्तृण
2।4।166।1।5
अस्त्री कुशं कुथो दर्भः पवित्रमथ कत्तृणम्. पौरसौगन्धिकध्यामदेवजग्धकरौहिषम्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, तृणम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कत्तृण¦ कुत्सितं तृणं प्रा॰ स॰ कोः कदादेशः।
१ पृश्नौ (चाकु-लिया) मेदिनिः।
२ कुम्भिकायां (पान--) रत्नमाला
३ सुग-न्धितृणे अमरः। अस्य गुणादि भावप्र॰ उक्तम्
“कत्तृणं रौहिषं देवजग्धं सौगन्धिकं तथा। भूतिकं व्या-मपौरञ्च श्यामकं धूमगन्धिकम्। रौहिषं तुवरं तिक्तंकठुपाकं व्यपोहति। हृत्कण्ठव्याधिपित्तास्रशूलकासकफ-ज्वरान्” (सौगं धिया हिन्दिभाषा)।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कत्तृण¦ n. (-णं)
1. A fragrant grass.
2. A plant, commonly Chakulia (Hemionites cordifolia, Rox.) E. कत् for कुत् bad, तृण grass.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कत्तृण/ कत्-तृण etc. See. 2. कद्.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a त्रयार्षेय. M. १९६. ३९. [page१-304+ २९]
