कन्दर्पः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कन्दर्पः, पुं, (कमित्यव्ययं कुत्सायां, कं कुत्सितो दर्पः यस्मात् । यद्वा कं सुखं तेन तत्र वा दृप्यति । दृप् + अच् । कं ब्रह्माणं प्रति दर्पितवान् वा ।) कामदेवः । इत्यमरः । १ । १ । २६ ॥ (यथा, महा- भारते १ । २१५ । १८ ॥ “साहन्त्वाममिषेकार्थमवतीर्णं समुद्रगाम् । दृष्ट्रैव पुरुषव्याघ्र ! कन्दर्पेणाभिमूर्च्छिता” ॥) ध्रुवकभेदः । यथा, -- सङ्गीतदामोदरः ॥ “त्रयोविंशतिवर्णाङ्घ्रिर्ध्रुवः कन्दर्पसंज्ञकः । वीरे वा करुणे वा स्यात् खण्डताले विधीयते” ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कन्दर्पः [kandarpḥ], 1 N. of Cupid, the god of love; प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः Bg.1.28; कन्दर्प इव रूपेण Mb.
Love. (कन्दर्प is thus derived: कं दर्पयामीति मदाज्जातमात्रो जगाद च । तेन कंदर्प- नामानं तं चकार चतुर्मुखः ॥) -Comp. -कूपः pudenda muliebre. -ज्वरः fever of love, passion, vehement desire. -दहनः, -मथनः N. of Śiva. -मुषलः, -मुसलः the male organ of generation.
शृङ्खलः membrum virile.
a particular mode of sexual enjoyment or coitus (रतिबन्ध).
