कपालिन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कपाली, [न्] पुं, (कपालोऽस्त्यस्य । कपाल + इनिः ।) महादेवः । इति हलायुधः ॥ स्वनामख्यातजाति- विशेषः । स तु ब्राह्मणकन्यायां तीवराज्जातः । इति पराशरपद्धतिः ॥ (त्रि, कपालविशिष्टः । यथा, कुमारे । ५ । ७८ । “कपालि वा स्यादथवेन्दुशेखरं न विश्वमूर्त्तेरवधार्य्यते वपुः” ॥ “नटी कपालिनी वेश्या कुलटा नापिताङ्गना” ॥ इति च तन्त्रम् ॥ योगिविशेषः । यथा, हटयोग- दीपिकायां १ । ७ । “कपाली विन्दुनाथश्च काकचण्डीश्वराह्वयः” ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कपालिन्¦ पु॰ कपालमस्त्यस्य इनि।
१ महादेवे
२ कपालयुक्तेत्रि॰
“कपालि वा स्यादथ चन्द्रशेखरम्” कुमा॰ स्त्रियांङीप् सा च
३ दुर्गायाम्” हेम॰। शिरःकपाली ध्वजवान्भिक्षाशी कर्म वेदयन्। ब्रह्महा द्वादशव्दानि मितभुकशुद्धिमाप्तुयान्” याज्ञ॰
“तन्माल्यभस्मनृकपाल्यवसत्पिशाचै” भाग॰
४ ,
४ ,
१७ ।
४ जातिभेदे पुंस्त्री पराशरः। जातिशब्दे तज्जातिविवृतिः। स्त्रियां ङीप्
“नटी क-पालिनी वेश्या कुलटा नापिताङ्गना” तन्त्रे कुलनारी-कीर्त्तने। कपालमस्त्यस्य भोजपात्रत्वे न ठन् कपालिक। कपालाधारेभोजिनि जातिभेदे च। तस्येदमण्। कापा-लिक तत्सम्वन्धिनि त्रि॰ कपालमोचनशब्दे उदा॰
“कापा-लिकान्नभोक्तॄणां तन्नारीगामिनां तथा। ज्ञानात् कृच्छ्राव्-दमुद्दिष्टमज्ञानादैन्दवद्वयम्” प्रा॰ वि॰ आपस्त॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कपालिन्¦ m. (-ली)
1. A title of SIVA.
2. A man of low caste, from a Brahman mother and fisherman father. f. (-लिनी) The goddess DURGA. E. कपाल a skull, इनि affix; and ङीष् fem. do.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कपालिन् [kapālin], a.
Furnished with or having a skull; Y.3.243.
Wearing skulls. कपालि वा स्यादथवेन्दुशेखरम् (वपुः) Ku.5.78. -m.
An epithet of Śiva; करं कर्णे कुर्वन्त्यपि किल कपालिप्रभृतयः G. L.28.
A man of low caste (offspring of a Brāhmaṇa mother to fisherman father.). -नी N. of Durgā.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कपालिन् mfn. bearing a pot (to receive food , as a beggar) Na1r.
कपालिन् mfn. furnished with or bearing skulls Ya1jn5. iii , 243 BhP. Kum.
कपालिन् mf. ( ई, इनी)a man or woman of low caste (son or daughter of a Brahman mother and a fisherman father)
कपालिन् mf. the follower of a particular शैवsect (carrying skulls of men as ornament and eating and drinking from them ; See. कापालिक) Prab. Katha1s. etc.
कपालिन् m. N. of शिवMBh. i Ba1lar. etc.
कपालिन् m. of one of the eleven रुद्रs MBh. ii Hariv. etc.
कपालिन् m. of a demon causing diseases Hariv. 9557
कपालिन् m. of a teacher