कफकर

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कफकर¦ त्रि॰ कफं तद्विकारं करोति कृ--अच्। कफ-विकारकारके द्रव्यभेदे स च द्रव्यभेदः सुश्रुते उक्तः
“काकोलीक्षीरकाकोलीजीवकर्षभकमुद्गपर्णीमाषपर्णीमेदाम-हामेदाच्छिन्नरुहाकर्कटशृङ्गीतुगाक्षीरीपद्मकप्रपौण्डरीक-र्द्धिवृद्धिमृद्वीकाजीवन्त्यो मधूकञ्चेति। काकोल्यादिरयंपित्तशोणितानिलनाशनः। जीवनो वृंहणो वृष्यः स्तन्य-श्लेष्मकरस्तथा”। अन्यत्र
“कफपित्तकरा मतस्याः कफपित्तकरं दधि”। सु-श्रुतेऽपि। सामान्यत उक्तं यथा
“कटुकं मूलकं श्लेष्माणंवर्द्धयति स्निग्धवीर्य्यत्वात्”
“वसुधाजलजातार्भ्या बलासंपरिवर्द्धते” बलासं कफः। कफकृत्कफवर्द्धनादयोऽप्यत्र।
“प्रमेहकृत् स्यात् कफकृच्च सर्वम्” वैद्यकम्।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कफकर¦ mfn. (-रः-रा-री-रं) Producing phlegm. E. कफ and कर what makes.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कफकर/ कफ--कर mfn. producing phlegm

कफकर/ कफ--कर mfn. occasioning cold.