सामग्री पर जाएँ

करभ

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करभः, पुं, (कृणाति कीर्य्यतेऽनेन वा । कृञ् हिंसायां कॄश विक्षेपे वा “कॄशॄशलिकलिगर्दिभ्योऽभच्” । उणां । ३ । १२२ । इति अभच् । करे भाति शोभते इति वा । भा + कः ।) मणिवन्धावधिकनिष्ठा- पर्य्यन्तं करस्य वहिर्भागः । (यथा, रघुः । ६ । ८३ । “धात्री कराभ्यां करभोपमोरुः ॥) उष्ट्रशिशुः । इत्यमरः ॥ २ । ९ । ७५ । करिशावकः । इत्यमरटीकासारसुन्दरी ॥ (यथा भागवते ८ । २ । २२ । “सघर्म्मतप्तः करिसिः करेणुभि- र्वृतोमदच्युत्करभैरणुद्रतः” ॥) उष्ट्रः । इति मेदिनी ॥ नखनामगन्धद्रव्यम् । इति राजनिर्घण्टः ॥ कटिः । इति जटाधरः ॥

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करभ पुं।

करबहिर्भागः

समानार्थक:करभ

2।6।81।1।1

मणीबन्धादाकनिष्ठं करस्य करभो बहिः। पञ्चशाखः शयः पाणिस्तर्जनी स्यात्प्रदेशिनी॥

पदार्थ-विभागः : अवयवः

करभ पुं।

उष्ट्रशिशुः

समानार्थक:करभ

2।9।75।1।5

उष्ट्रे क्रमेलकमयमहाङ्गाः करभः शिशुः। करभाः स्युः शृङ्खलका दारवैः पादबन्धनैः॥

जनक : उष्ट्रः

 : दारुविकारशृङ्खलाबद्धोष्ट्रशिशुः

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, स्तनपायी

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करभ¦ पु॰ कॄ--अभच् करे भाति भा--क घा। मणिबन्धात् कनि-ष्ठापर्य्यन्ते करस्य

१ बाह्यदेशे, अमरः।

२ करिशावके,
“कदली कदली करभः करभः” प्रसन्नरा॰
“करभोरुरतिप्रज्ञे द्वितीये पञ्चमेऽप्यहम्” विद्यासु॰

३ उष्ट्रशिशौ(नखी) नाम

४ ग्रन्धद्रव्ये,

५ उष्ट्रमात्रे पुंस्त्री मेदि॰। स्त्रियां ङीष्
“करभकण्ठकडारमाशाः” माघः
“स तुबृत्तस्य परिघं करञ्च करभोपमम्” भाग॰

६ ,

१२ ,

२१ ।
“व्यजायन्त खरा गीषु करभाऽश्वतरीषु च” भा॰ मौस॰

२ अ॰। करोबभेत्यस्याः क्विप् भी बा॰ ड गौरा॰ङीष् या।

६ करभी वृश्चिकाल्याम् स्त्री (विछाति) स्वार्थेकन् करभक। उष्ट्राद्यर्थे पुं स्त्री। स्त्रियां करभिका।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करभ¦ m. (-भः)
1. The metacarpus, the hand from the wrist to the root of the fingers.
2. A young camel or any young animal.
3. A young elephant.
4. A perfume, commonly Nakhi. f. (-भी) A she camel. E. कृ to reject, अभच् Unadi affix: see कलभ।

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करभः [karabhḥ], [कॄ-अभच् Uṇ.3.122; करे-भाति भा-क Tv.]

The back of the hand from the wrist to the root of the fingers; metacarpus, as in करभोपमोरूः R.6.83; see करभोरू below.

The trunk of an elephant.

A young elephant.

A young camel; उष्ट्री च करभश्चेति Mbh. on P.I.2.66. पृथ्वीरजः करभकण्ठकडारमाशाः (संविव्युः) Śi.5.3.

A camel in general.

A kind of perfume.

The hip. -भी A she camel. -Comp. -ऊरूः f. a lady whose thighs resemble the back of the fore-arm; अङ्के निधाय करभोरु यथासुखं ते Ś.3.2; Śi.1.69; Amaru.71; or (according to another explanation), whose thighs resemble the trunk of an elephant; cf. Ku.1.36.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करभ m. (for 2. See. col. 3)( कॄUn2. iii , 122 ; but more probably connected with 1. कर) , the trunk of an elephant MBh. S3ak. etc.

करभ m. a young elephant BhP.

करभ m. a camel MBh. Sus3r. etc.

करभ m. a young camel Pan5cat.

करभ m. the metacarpus (the hand from the wrist to the root of the fingers) Sa1h. Comm. on Un2. etc.

करभ m. (in mus.) a singer who wrinkles the forehead when singing

करभ m. a kind of perfume L.

करभ m. a wall L.

करभ m. N. of दन्त-वक्र(king of the करूषs) MBh. ii , 577

करभ (for 1. See. col. 2) n. the lunar mansion called हस्तHcat.

करभ etc. , for 1.See. p. 254 , col. 2

करभ for 2. , p. 254 , col. 3.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

KARABHA : A King who bowed before Jarāsandha, King of Magadha. (Śloka 13, Chapter 14, Sabhā Parva, M.B.).


_______________________________
*2nd word in right half of page 389 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=करभ&oldid=494997" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्