करम्भः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
करम्भः, पुं, (केन जलेन रभ्यते मिश्रीक्रियते । रभि- धातोरनेकार्थत्वात् “अकर्त्तरि चेति” घञ् । ३ । ३ । १९ । रभेरशव्लिटोः । ७ । १ । ६३ । इति नुम् ।) दधिमिश्रितशक्तुः । इत्यमरः । २ । ९ । ४८ ॥ (यथा शतपथव्राह्मणे । २ । ५ । २ । ४ । “अतुषानिव यवान् कृत्वा तानीषदीवोपतप्य तेषां करम्भपात्राणि कुर्व्वन्ति” ॥ उदमन्थः । यथा, यजुर्व्वेदे १९ । २१ । “धानाः करम्भः सक्तवः परिवापः पयोदधि” । “करम्भः उदमन्थः । इति वेददीधितिः ॥ भृष्टयवमात्रम् । यथा मनुः १२ । ७६ । “करम्भवालुकातापान् कुम्भीपाकांश्च दारुणान्” । करम्भवालुकातापान् करम्भैर्यवैः सह भृष्टा या वालुकाः तद्वत्तप्तवालुकादीन् इत्यर्थः ॥ मिश्रगन्धः । यथा भागवते ३ । २६ । ४५ । “करम्भपूतिसौरभ्य शान्तोदग्रादिभिः पृथक् । द्रव्यावयववैषम्याद् गन्ध एको विभिद्यते” ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
करम्भः [karambhḥ] म्बः [mbḥ] , (म्बः) 1 Flour or meal mixed with curds. सक्तुधानाकरम्भाणां नोपभोग्याश्चिरस्थिताः Mb.12.36.33; 7.64.7.
Mud; करम्भवालुकातापान् Ms.12.76 (where the word is variously interpreted; but Medhātithi takes it to mean 'mud').
Groats or coarsely ground oats.
A mixed odour.
म्भा N. of a plant (Asparagus Racemosus; Mar. शतावरी ? वाघांटी)
A vessal for churning curds; Rām.2.91.72. -वालुका Hot sand (punishment in hell); करम्भवालुकास्तप्ता Mb.18.2.24.