करशाखा

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करशाखा, स्त्री, (करस्य शाखा इव ।) अङ्गुलौ । इत्यमरः । २ । ६ । ८१ ॥ तासां परिमाणं यथा । “अष्ठभिस्तैर्भवेत् ज्यैष्ठं मध्यमं सप्तभिर्यवैः । कन्यसं षड्भिरुद्दिष्ठमङ्गुलं मुनिसत्तम ॥ मानन्तु पार्श्वेन । षड्यवाः पार्श्वसम्मिताः । इति कात्यायनदर्शनात्” । इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ तत्- पर्य्यायः । अग्रुवः १ अल्व्यः २ क्षिपः ३ व्रिशः ४ शर्य्याः ५ रशनाः ६ धीतयः ७ अथर्य्यः ८ विपः ९ कक्ष्याः १० अवनयः ११ हरितः १२ स्वसारः १३ जामयः १४ सनाभयः १५ योक्त्राणि १६ योजनानि १७ धुरः १८ शाखाः १९ अभीशवः २० दीधितयः २१ गभस्तयः २२ । इति द्वाविंशति- रङ्गुलिनामानि । इति वेदनिघण्टौ २ अध्यायः ॥

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करशाखा स्त्री।

अङ्गुली

समानार्थक:अङ्गुली,करशाखा,कर्णिका

2।6।82।1।2

अङ्गुल्यः करशाखाः स्युः पुंस्यङ्गुष्ठः प्रदेशिनी। मध्यमानामिका चापि कनिष्ठा चेति ताः क्रमात्.।

अवयव : नखः

 : अङ्गुष्ठसमीपाङ्गुली, प्रथमाङ्गुली, तर्जनी, मध्याङ्गुली, कनिष्ठिकासमीपवर्त्यङ्गुली, कनिष्ठाङ्गुली, वामदक्षिणपाण्यौ_मिलितविस्तृताङ्गुली

पदार्थ-विभागः : अवयवः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करशाखा¦ स्त्री करस्य शाखेव। अङ्गुलौ अमरः। अङ्गु-लशव्दस्य परिमाणविशेषे परिभाषिकत्वेऽपि अर्स्यतदर्थेपारिविभाषिकत्वकल्पनं शब्दकल्पद्रुमे निर्मूलमेव।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करशाखा¦ f. (-खा) A finger. E. कर the hand, and शाखा a branch.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करशाखा/ कर--शाखा f. a finger L.